AMSTERDAM - Vrouwen ontbreken in de meeste geschiedenisboeken en hebben daarom een 'inhaalslag' nodig. Dat stelt Els Kloek die deze week 1001 vrouwen uit de Nederlandse Geschiedenis publiceert.

De 60-jarige historica beschrijft in het omvangrijke boek de geschiedenis van vrouwen uit Nederland met behulp van kleine biografieën.
Want volgens haar ontbreken vrouwen in de meeste geschiedenisboeken. "Ik zie dit toch wel als een vorm van rechtvaardigheid, het evenwicht een beetje herstellen", zegt Kloek in een interview met NU.nl.

Vrouwen als Trijntje Kever, een reuzin uit de zeventiende eeuw, tot Annie MG. Schmidt worden in het boek behandeld.

Hoe bent u op het idee voor dit boek gekomen?

"In de jaren 70 was vrouwenhistorisch onderzoek voor mij echt een soort openbaring. Ik studeerde toen en vrouwen werden toch een beetje weggehoond. Een docent zei tegen mij ‘ja, straks krijgen we ook nog olifantengeschiedenis."

"Het idee van het boek had ik al langer maar ik durfde er eigenlijk helemaal niet over te praten, het was zo hoogmoedig."

En die mentaliteit heeft u geprikkeld tot het schrijven van dit boek?

"Het is voor mij ook een soort gevoel van rechtvaardigheid. Vrouwen hebben misschien niet altijd de boventoon gevoerd, want daar hadden ze ook de positie niet naar, maar het is wel interessant om te kijken wat de rol van vrouwen in het verleden is geweest. De helft van de mensheid bestaat uit vrouwen."

Zou u uzelf een feminist noemen?

"Ik heb wel altijd op afstand gehouden van de feministische boodschap, ik wil gewoon alleen het beeld van het verleden wat completer maken. Er zitten ook niet alleen rolmodellen in mijn boek, maar ook vervelende vrouwen en anti-feministische vrouwen."

Maar waarom moeten vrouwen in een apart boek?

"Ik snap die kritiek wel. Maar ik vind het ook cru om na echt eeuwenlang genegeerd te zijn, van ons weer te vragen het goede voorbeeld te geven. Er is gewoon nog even een inhaalmanoeuvre nodig."

Wat voor verschillen ziet u met de jaren 70?

"Er is wel echt heel veel veranderd als je het vergelijkt met de jaren 70. Nu besteden historici veel meer aandacht aan vrouwen. Maar je moet wel alert blijven, als je niet oppast blijven er alleen maar mannen aan de top."

"Het is niet meer dan logisch als je vrouwen individualiteit geeft. Vrouwen hoeven niet altijd rolmodellen te zijn, ze hebben ook recht op slechtheid."

Hebben vrouwen het moeilijker gehad?

"Ze hebben wel meer last gehad van barrières. De meest aansprekende vrouwen vind ik, zijn de vrouwen die hun eigen gang gingen, die lak hadden aan formaliteiten."

Heeft u zelf ook last gehad van zulke barrières?

"Ik heb daar ook wel last van gehad. Ik ben toch een beetje een vrijgevochten type. In deze wereld gaat het echt om hiërarchie, en daar ben ik gewoon niet zo goed in. Dit boek is eigenlijk een soort doorbraak van een barrière. Het is een levenswerk."

Wat heeft u geleerd over het verschil tussen mannen en vrouwen naar aanleiding van dit boek?

"Het lijkt wel alsof vrouwen wat vrijer zijn dan mannen, dat is wel een beetje paradoxaal. Zoals bijvoorbeeld Annie M.G. Schmidt; zij heeft zich ook altijd vrijgespeeld. Mannen zijn wat hiërarchischer in hun denken."

"Maar dat is ook een eigenschap van vrouwen die hen wel eens in de weg zit. Ook onderling. En vrouwen hebben soms wat weinig humor. "

1001 vrouwen uit de Nederlandse Geschiedenis ligt 14 februari in de winkel. Een dag later gaat een bijbehorende tentoonstelling van start, die is tot 20 mei te zien op de afdeling de Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam.