Waar vecht Tanja Nijmeijer voor? Auteurs als Juan Gabriel Vásquez brengen met hun intense romans de nuance over het voetlicht.

"Vallende dingen", zo noemt de schrijver de dingen die mensen overkomen. Als ze op oude leeftijd hun leven evalueren, beseffen ze dat die de koers van hun leven hebben bepaald en dat zij er zelf de hand niet in hebben gehad.

Het is de conclusie van de Colombiaanse auteur Juan Gabriel Vásquez in het staartstuk van Het geluid van vallende dingen, zijn prachtige roman over jonge mensen die in de jaren zeventig in Colombia zijn opgegroeid en gevormd.

Colombia is naar verluidt een van de mooiste landen ter wereld, maar dat geldt niet voor de recente geschiedenis. Progressieven en conservatieven dompelden het land onder in een verbitterde strijd, die werd gevolgd door een militaire dictatuur.

Partizanen zoals de boeren verenigden zich in guerrillatroepen, waarmee de aanzet tot een van de langst lopende burgeroorlogen van Zuid-Amerika werd gegeven.

Drugsbaronnen

De opkomst van de drugsbaronnen verergerde de situatie. Als hoofdpersonage Antonio Yammara in het biljartcafé zijn vriend Ricardo Laverde leert kennen, is Bogotá in de greep van de angst om liquidaties en bomaanslagen waarvoor de gemiddelde burger allang de oorzaak kwijt is.

Wie vecht tegen wie. Pablo Escobar is op dat moment al in de War on Drugs gedood, maar de geweldsspiraal van de vele strijdende partijen nog niet ten einde.

Antonio wordt zelf getroffen door een kogel op het moment dat Ricardo door twee gemaskerde mannen op straat wordt geëxecuteerd. Hij overleeft de aanslag, maar het trauma en de angst trekken een zware wissel op zijn leven. Als het vaderschap Antonio ook boven het hoofd groeit, besluit hij Ricardo's geheime leven te ontraadselen dat tot de liquidatie heeft geleid, in de hoop closure te vinden.

Age of Aquarius

Daar verplaatst de handeling zich naar de jaren zeventig, toen in de Verenigde Staten jonge mensen over 'the age of Aquarius' zongen, de weelde van hun onbezorgde jeugd ervoeren als doelloos hedonisme en zich aansloten bij organisaties als het Peacekorps.

Vásquez schrijft met warmte over het idealisme van de jonge Elaine uit Florida, die zich in Colombia vestigt om haar steentje bij te dragen aan een betere wereld door zelf de handen uit de mouwen te steken. Haar leven raakt met dat van Ricardo vervlochten terwijl zich in Colombia de contouren beginnen af te tekenen van een nieuwe ramp, de drugshandel.

Tegenwicht

De Colombiaanse schrijver Gabriel Garcia Marquez heeft ooit gezegd dat schrijvers niet meer de tijd namen om grondige kennis op te doen. Hij vond hun romans te oppervlakkig en dat ze de doden exploiteerden.

Vásquez heeft deze les terdege in zijn oren geknoopt. Al is zijn conclusie over vallende dingen meer geografisch bepaald dan universeel, zijn prachtig geschreven romans over de Colombiaanse geschiedenis zijn genuanceerd en vormen een belangwekkend, noodzakelijk tegenwicht voor rechtlijnige oplossingen of conclusies over dit complexe Zuid-Amerikaanse land.

Uitgeverij Signatuur

Vertaling Brigitte Coopmans