Zinderende satire over de Amerikaanse divisie Bravo. Na een heroïsche zege in de Irakoorlog krijgen soldaat Billy en zijn strijdmakkers verlof voor een schettertrompettertour door Amerika.

Niet te missen, dit briljante debuut van de Amerikaanse schrijver Ben Fountain, die met Billy Lynn een visitekaartje van 22.000 Volt in de literaire wereld heeft geworpen. In een stijl die doet denken aan de dynamiek van Tom Wolfe, met daverende zinnen in gepatenteerde Amerikaanse blitsstijl.

Dit is het soort boek dat dichtgeslagen op de plank nog energiewolken in plofjes lijkt uit te stoten.

We leren private Billy en zijn divisie op de laatste dagen van hun speciale verlof rond Thanksgiving kennen, als de soldaten er al een hele klodder roem op hebben zitten. Ze hebben die te danken aan - o tempora, o mores - een Youtube-filmpje van hun vuurgevecht met Irakese opstandelingen.

Hun online heroïek werd een instant hit en de Bush-regering besluit in hun onmetelijke wijsheid hoe geweldig (nee, hoe fantááááástisch!) het zou zijn als deze jongens van stavast, deze vaderlandslievende helden, een promotoer door de VS zouden maken om de ingezakte moraal van het land op te peppen.

Murw gebeukt

Tegen het eind van de toer is Billy Lynn murw gebeukt. Ja leuk, al die aandacht, gaaf, miljonairs die hem de hand willen schudden en hun strakgetrokken vrouwen die hem met omfloerste blikken aankijken.

Maar roem is vermoeiend en dan moet het hoogtepunt nog komen. Dat is de footballwedstrijd in Texas, met hordes cheerleaders die verrukkelijk in het vlees zitten, en dan de spelers zelf, de herculische reuzen van Amerika.

Ambivalente houding

Uit de zinnen spreekt de ambivalente houding van Fountain ten aanzien van zijn vaderland. Enerzijds is er de trots over dat kolossale land dat in twee eeuwen is opgebouwd en waar de hele wereld met ogen vol bewondering en afgunst naar kijkt.

Anderzijds sneert hij volop over de overdaad, de overvloed, het overoverover-alles dat voor de een elke wens binnen handbereik brengt en tegelijk bij de ander de ogen uitsteekt. Billy wordt heen en weer geslingerd tussen bewondering voor zijn vaderland waar zoveel mogelijkheden zijn, en afkeer als hij weer een lawine gekunsteld grijnslachende lui ontmoet voor wie hij zijn leven in de waagschaal stelt.
 

Overleeft

Hoe Billy Lynn deze odyssee overleeft, verschaft deze roman de diepere lagen en rustpunten in de botversplinterende lollapalooza. Billy, de ogenschijnlijk eenvoudige ziel, die nog nooit zo dicht bij zoveel miljonairs is geweest, die speciale aandacht krijgt van een héél mooie cheerleader en dan direct wegdroomt over kindertjes (jammer: cheerleader aast op haar 15 Minutes).

Billy Lynn en hoe hij de rust overleefde is kostelijk, sterk, kritisch, nostalgisch, oprecht. De Apocalypse Now in boekvorm over de oorlog in Irak en over de status quo van een natie waar nog altijd niemand omheen kan.

Een natie waar Darwin en Christus samen de scepter lijken te zwaaien in de harten van de mensen, en wier dualistische rivaliteit de mythologie van de Verenigde Staten vormt. Bravo.

Uitgeverij De Bezige Bij, vertaling Jan Pieter van der Sterre