AMSTERDAM - Deutscher Buchpreis-winnaar Eugen Ruge leefde in de DDR wat de Duitsers een 'tweederangsleven' noemen. "Maar dat was wel het grootste gedeelte van MIJN leven was."

Met zijn debuutroman In tijden van afnemend licht won de schrijver van vele toneelstukken de prestigieuze Deutscher Buchpreis. Maar "dat heeft me als mens niet veranderd".

Dat zegt Ruge in een gesprek met NU.nl.

Waarom wilde u deze roman schrijven?

"In tijden van afnemend licht is een deels autobiografische roman, het is de geschiedenis van mijn familie in grote lijnen. Familieverhalen zijn altijd de kleine verhalen die weggedrukt worden door grote historische gebeurtenissen."

"Ik wilde hun verhaal vertellen en hen van de vergetelheid redden, want dat is wat onherroepelijk gebeurt in het leven. 'Such is life', maar ik wilde de herinnering aan hen, of beter gezegd, aan mensen als zij, naar voren halen."

Zien we in de diverse generatiepersonages de gefaseerde geschiedenis van de DDR terug?

"Als we die mannen tegen het licht houden - opa, zoon, kleinzoon, achterkleinzoon - zou je achteraf de kenmerken van de diverse fases in hen kunnen terugvinden. Het steile communisme, de goelags, de Val van de Muur, en dan de achterkleinzoon die weer in een heel andere tijd geboren is en zich van dat roerige voorafgaande nog niet bewust is."

"Maar de roman is niet met die intentie geschreven, ik heb de personages gebaseerd op werkelijke mensen. Het is wel zo dat mensen de koers van de geschiedenis bepalen, dus kan die koers in het individu herkenbaar zijn."

U hebt veel toneelstukken geschreven. Waarom koos u voor de boekvorm om dit verhaal te vertellen?

"Ik heb delen van mijn familiegeschiedenis in theatervorm gegoten. Maar door de vele generaties en vele gebeurtenissen werd het te complex en omvangrijk voor een toneelstuk. Omdat ik het toch wilde vertellen, ging ik achter de schrijftafel zitten, waar me de nodige hoofdbrekens wachtten om de juiste stijl voor een roman van deze omvang te vinden."

En toen kreeg u meteen de Deutscher Buchpreis. Heeft dat veel voor u veranderd?

"Alleen extern. Ik werd overal uitgenodigd, reisde me ongans en journalisten in uiteenlopende landen vroegen me opeens de hemd van het lijf. O, van de opbrengsten kon ik een appartement kopen, en auteurs vinden het heel prettig om hun eigen appartement te hebben, om voor de hand liggende redenen. Maar als mens ben ik door de Buchpreis niet veranderd."

Heeft het verlaten van de DDR u veranderd?

"Ik kwam er later pas achter wat ik met dat gedeelte van mijn leven, waarin ik onder een dictatuur heb moeten leven, aan moest. Duitsers beschouwden het leven in de DDR als een tweederangsleven. Maar ik ontdekte dat dat wat tweederangsleven wordt genoemd, wel het grootste gedeelte van MIJN leven was."

"Het is wat Eugen Ruge heeft gevormd, en dat kon noch moest ik wegmoffelen. Het was leven onder een dictatuur en zo'n regime valt nergens goed te praten, maar ik was, en ik ben, de persoon die zo'n soort leven heeft gehad. Dat zal voor altijd deel uitmaken van mezelf - het is mijn identiteit."