Arjan Peters is chef boeken van de Volkskrant. In Eindelijk Sneeuw onderzoekt hij zijn fascinatie voor de witte winterpracht aan de hand van fragmenten, beschouwingen en, minstens zo belangrijk, full color afbeeldingen.

De tweeledigheid van sneeuw, de treurigheid en het zich in de schoonheid ervan kunnen verliezen. Al in het eerste stukje haalt Peters een anekdote aan over de schrijver Willem Brakman.

Wanneer deze tegenover een ober verklaart dat de net gevallen sneeuw prachtig is, reageert de man wel erg ontnuchterend: ‘Je hebt er driemaal last van mijnheer: als het valt, als het er ligt en als het dooit.’

Tegen die eendimensionale benadering weert Eindelijk sneeuw zich. Zo is er een prachtige zijsprong naar de stommefilmkomiek Buster Keaton, de man die met een stalen gezicht op zijn snufferd kon gaan en daarmee zalen plat kreeg. De kunst van de fatale schuiver, stagediving avant la lettre.

De als scherpe criticus bekendstaande Peters spaart zichzelf niet. Dat valt te prijzen. Hij vertelt hoe hij tevergeefs bij Nobelprijswinnaar Joseph Brodsky het ijs probeerde te breken, door een dag voor een interview zich alvast voor te gaan stellen bij een signeersessie. Met een korte hoofdknik beëindigde Brodsky het onderhoud. ‘See you tomorrow.’ Iets soortgelijks gebeurt hem bij laureaat Elfriede Jelinek. Ze komt niet.

Directer

De ontmoeting met de muziek is directer. Een winteravond, het sneeuwde. Een ‘huiskamerconcert’ bij een platenzaak. Een frêle zangeres die over bossen en rivieren zingt.

Nadat men gelezen heeft hoe de grote Charles Dickens zijn eigen vrouw heeft behandeld, een Dickensiaanse vertelling zou je haast zeggen, kijk je nooit meer op dezelfde manier naar A Christmas Carol.

Willem Witsen

De schilder Willem Witsen kwam in 1910 op het idee om een keet op zijn boot te zetten om aldus de besneeuwde binnenstad van Amsterdam te betrappen, de vergankelijkheid tussen alle wilde vernieuwingsplannen.

Peters breekt een lans voor Witsen, wiens werk doorgaans voor somber werd versleten. Maar die, getuige ook de prachtige plaat Gezicht op het Oosterpark in de sneeuw de gevoelige ziel van de kunstenaar weergaloos bloot wist te leggen. ‘Hij zou het met Elsschot eens zijn geweest, dat zwijgen niet verbeterd kan worden.’

Walser

In een boek over sneeuw kan schrijver Robert Walser niet ontbreken. Zijn romans en verhalen spelen grotendeels in Zwitserland af en staan garant voor veel besneeuwde pagina’s. Je zou kunnen zeggen dat het leven van Walser een metafoor is voor de sneeuwbeleving van Peters.

Eerst schreef Walser romans, daarna verhalen, korte warrige schetsen en tenslotte priegelwerk. Letterlijk, zijn handschrift was niet meer dan een millimeter groot.

Triest en mooi tegelijk: Walser sterft in de sneeuw, net als een personage in zijn eerste roman.

Eindelijk Sneeuw is een prachtig uitgevoerde kijkdoos en kan gebruikt worden als remedie tegen de decembervrees.