Hari Kunzru – Gods Without Men

In het Californische woestijnoord Pinnacles ondergaan een aantal personages, met vele eeuwen ertussen, hallucinatoire ervaringen – ingebeeld of niet.

Het is alsof iedereen die in de buurt van Pinncales komt een zonnesteek oploopt. Kunzry beschrijft de ervaringen van een 18de-eeuwse Jezuïet, een gemengde hedendaags koppel (een Sikh en een Jodin) en hun autistische zoon Raj, een ijdele Britse rockstar, een sektemeisje met een heilig geloof in UFO’s en een jonge Irakese immigrant. Verschillende mensen die zich om uiteenlopende redenen bij Pinnacles bevinden.

Zwerfkatten hoeden

Gods Without Men is een gefragmenteerde puzzel, met deze keur aan personages over wier onderlinge connectie de lezer in het ongewisse blijft, als het hoeden van een zwerm zwerfkatten. De aparte hoofdstukken zijn getiteld als ‘1778’, ‘1947’, ‘2008’, ‘1958’ en 1968.

Met als sterkst uitgewerkte passages die van Jaz en Lisa en hun zoon Raj en de bijna kolderieke geloofsovertuiging van die UFO-sekte, met hun planetaire kul over kosmonauten en uitverkorenen om de aardbewoners te redden. Daar krijgt Kunzry kwikzilver in de pen.

Zelfdenkende computer

Jaz is een briljante MIT-graduate die voor een financieel bedrijf werkt waar een programma wordt uitgedacht, Walter; een programma dat een eigen leven gaat leiden en Jaz voor een moreel dillema stelt als het op eigen houtje de geldmarkt van Honduras gaat belegeren.

Maar Jaz’ aandacht wordt te zeer opgeëist door zijn onhandelbare zoon, die hun huwelijk ernstig op de proef stelt. Als Raj spoorloos verdwijnt tijdens een uitstapje naar de Pinnacles, wordt het echtpaar middelpunt van een hysterisch mediacircus.

Sekteseks

De sekte vergaat zoals sektes vergaan. In eerste instantie wordt er erg verheven gedelibereerd rondom het kampvuur over buitenaardse dingen. Er zijn lsd, joints, de hippie-spirit (het zijn per slot van rekening de sixties) en al heel snel, zoals de nieuwe rekruut Dawn ontdekt, verplichte seks met de leiders van de sekte – allemaal in het kader van een hoger doel.

Jaja. De bewoners van de nabijgelegen plaatsen kijken het eigenzinnige hippie zootje met de nek aan, wat hun sektarische broederschap versterkt, maar de gemeenschapszin van de commune ontaardt in een anarchistisch pandemonium met geweld en doden.

Narratief

De gefragmenteerde puzzel wordt door Kunzru niet uitgewerkt in narratieve zin. Raj verdwijnt en duikt weer op bij de Pinnacles, als een compleet ander kind. Zat er dan toch een kern van waarheid in het geloof van de sekte?

Er wordt gesuggereerd maar niet uitgelegd. Uit de geschriften van de Jezuïet, in adequaat archaïsch Engels, valt eveneens geen eenduidig antwoord te distilleren – het zijn nevelige profetieën zoals alle woestijnprofetiën nevelig zijn.

The meaning of life

Moeten we concluderen dat alles met alles in verband staat en men dat alleen voelt, ervaart of gewaarwordt op desolate plekken als Pinnacles?

Want Kunzru excelleert in real life situaties zoals beschreven vanuit het perspectief van Jaz, Lisa, Raj, de rockstar, Dawn, (alleen die al maken de roman dubbel en dwars de moeite waard), maar de bedoeling van Gods Without Men, het grid, is ongrijpbaar. Net zo ongrijpbaar als de bedoeling van de mensheid op aarde, wie weet.

Lees meer over:
Tip de redactie