De geschiedenis van Engeland in de 20ste eeuw vervat in familiegeneraties. Roman is genomineerd (en favoriet) voor de Man Booker Prize 2011.

Het verhaal begint vlak voor WOII, als de jonge Robert zijn studievriend en dichter Cecil Valance meeneemt naar hun familielandhuis Two Acres.

Groen glooiende gazonnen, huiskamerstrijkjes en diners met wijn, stiekeme – en verboden – erotische liaisons die zo veel indruk maken dat ze langdurige gevolgen hebben.

Inderdaad, Hollinghursts roman lijkt aanvankelijk in bepaalde opzichten een reprise van Brideshead Revisited.

Verder

Maar Kind van een vreemde gaat verder, doordat de gevolgen van de escapades en andere ontwikkelingen in Engeland zelf hun tol eisen. Per boekdeel maakt de auteur een sprong voorwaarts in de twintigste eeuw en creëert telkens als het ware een nieuwe familie, met nieuwe ideeën, zeden en gedragscodes.

Mooi gedoseerd laat hij in elk deel de (aangetrouwde) namen op hun plek vallen en de gelijkenissen van nazaten in uiterlijk en gedrag invulling geven aan wat niet is uitgeschreven. De grote gebeurtenissen in de Engelse geschiedenis van afgelopen eeuw zijn in deze roman vervat in levens op microniveau.

Verschuivingen

De verschuivingen in kapitaal, klassen en zeden kunnen we aan de hand van Hollinghursts personages waarnemen.

Zo is daar het immense landhuis dat in een later deel schoolgebouw wordt; voor heimelijke liefdes komen de karakters pas veel later openlijk uit; keuzes voor volk en vaderland veranderen in behoeftes van het individu, zoals ook het belang van het individu zwaarder gaat wegen dan familie of gemeenschap.

Alleen steen is onveranderlijk

Tevens toont Hollinghurst, door geen centraal hoofdpersoon te kiezen, dat geschiedenis wordt verteld aan de hand van eigen ervaringen en inzichten. De herinneringen aan de tijdens de Eerste Wereldoorlog gesneuvelde dichter Cecil zijn sterk persoonsgebonden.

Er is in de kapel van Corley een standbeeld voor hem opgericht, en dat is het enige onveranderlijke beeld uit Kind van een vreemde. Maar Cecil de biseksuele minnaar, poëet en oorlogsheld duikt telkens in vele varianten op, al naargelang de verteller.

Grote omwentelingen zijn herkenbaar, geschiedenis zelf is ongrijpbaar, als een Engels landhuis met ontelbare kamers vol verborgen herinneringen. Hollinghurst versterkt dat thema door vele personages als schrijvers op te voeren.

Zelfs geschiedenis die door hen in woorden wordt vervat biedt geen waarheidsgetrouwe weergave, is de licht ironische conclusie. De mens zelf is ongrijpbaar, alsof elk individu een kind van vreemden is.

Uitgeverij: Prometheus.
Vertaling: Ton Heuvelmans en Edzard Krol