'Leg Irakoorlog voor aan Internationaal Strafhof'

AMSTERDAM - De Verenigde Naties (VN) moeten de Irakoorlog die in 2003 door de Verenigde Staten werden begonnen als onderdeel van de 'strijd tegen het terrorisme', voorleggen aan het Internationaal Strafhof.

Daarvoor pleit oud-topman van het Internationaal Atoomenergieagentschap IAEA , Nobelprijswinnaar en Egyptisch presidentskandidaat Mohammed ElBaradei in zijn boek Jaren van misleiding, dat woensdag verschijnt.

"Moet de VN de zaak van de wettigheid van de Irakoorlog aan het Internationaal Strafhof voorleggen?", vraagt ElBaradei zich af in zijn boek. Daarop vervolgt hij: "Als we volgens de regel van de wet willen leven, dan hoort de vervolging van oorlogsmisdaden niet beperkt te blijven tot degenen die verliezen."

Oorlog

Op 20 maart 2003 startten de Verenigde Staten onder leiding van toenmalig president George W. Bush met bombardementen op Bagdad de oorlog in Irak. De leider van het land, Saddam Hussein, beschikte volgens de Amerikaanse inlichtingendiensten over massavernietigingswapens en zou bereid zijn die te leveren aan terreurnetwerk Al-Qaida.

Internationaal was veel kritiek op het handelen van de regering-Bush. Zo waren Duitsland en Frankrijk niet bereid de strijd tegen Irak te steunen en de VN noemden de oorlog vooraf al 'onwettig'.

Tot op de dag van vandaag zijn er in Irak geen massavernietigingwapens gevonden. Wel werd het regime verslagen en Saddam in december 2003 door Amerikaanse militairen opgepakt. In 2006 werd de oud-dictator in eigen land geëxecuteerd.

In twijfel

Ook het IAEA, waar ElBaradei van 1997 tot 2009 aan het hoofd stond, heeft de aanwezigheid van atoomwapens in Irak vanaf het begin van de inspecties in het land, die werden gehouden in de nasleep van de aanslagen van 11 september 2001 op New York en Washington, in twijfel getrokken.

Zo was er volgens de Egyptenaar geen reden om aan te nemen dat de aluminiumbuizen die door Irak werden aangekocht "echt alleen voor kernwapens geschikt waren", zoals de Amerikaanse overheid beweerde. En het tweede sleutelbewijs in de zaak tegen het Iraakse regime, de bewering dat Saddam uranium wilde kopen van Niger, bleek te berusten op een aantoonbaar vervalst document.

Over dat laatste schrijft ElBaradei: "(..) Raadselachtig was het feit dat een vervalsing, die na maandenlang onderzoek niet was ontdekt door de belangrijkste inlichtingendiensten ter wereld, onmiddellijk ontdekt werd door een fysicus van het IAEA, die alleen Google en zijn gezond verstand ter beschikking had."

'Moedwillige misleiding'

In zijn vorig jaar november verschenen memoires zegt Bush nog steeds "misselijk" te worden van het feit dat de massavernietigingswapens nooit in Irak zijn aangetroffen. De oud-president liet desalniettemin weten onverminderd achter zijn besluit tot de oorlog te staan.

ElBaradei spreekt in zijn boek van "de schande van een onnodige oorlog" en een "moedwillige misleiding" door de hoofdrolspelers in de oorlog tegen Irak, Amerika en Groot-Brittannië, die leidt tot “een aantal harde vragen”.

Als er sprake is van een ‘acute dreiging’ staat het Handvest van de VN ‘preventieve zelfverdediging’ toe. "Het ten val willen brengen van een regime is echter geen wettige basis voor het beginnen van een oorlog", aldus ElBaradei. "Het is evenmin legaal een aanleiding voor een oorlog te verzinnen."

Actualiteiten

In Jaren van misleiding (The Age of Deception) beschrijft Mohammed ElBaradei, die in 2005 werd onderscheiden met de Nobelprijs voor de Vrede, zijn twaalf jaar als Directeur-generaal van het atoomagentschap.

Behalve op 'Irak' gaat hij ook uitgebreid in op atoomkwesties in onder meer Iran, Libië en Noord-Korea. Het boek zou aanvankelijk in de zomer van 2011 uitkomen, maar vanwege de acualiteiten in het Midden-Oosten is besloten de publicatie te vervroegen.

ElBaradei ontpopte zich in januari van dit jaar als leider van de oppositie die erin slaagde het dertig jaar oude autoritaire bewind van president Hosni Mubarak in Egypte ten val te brengen. Inmiddels heeft de 68-jarige Egyptenaar zich kandidaat gesteld voor de presidentsverkiezingen die eind 2011 gehouden worden.

Alles over de gebeurtenissen in Egypte

Tip de redactie