Stacy Schiff – Cleopatra

Als één vrouw zich leende voor soap, is het Cleopatra wel. Er is zo weinig over haar bekend dat de Egyptische koningin speelbal werd van Hollywood en vele mannenfantasieën. Dat Schiff erin slaagde haar te verheffen tot een serieus te nemen historische figuur, is een lovenswaardige prestatie.

Ondanks de foto op de kaft, die doet denken aan een Panthène-reclame, is Cleopatra van Schiff (met een Pulitzer Prize op het cv voor haar biografie van Mrs. Nabokov) een volwassen geschiedenisboek.

In de traditie van Antonia Fraser en Adrien Goldsworthy schrijft ze over de heerschappij van Cleopatra (69 – 30 v.C.) vanaf haar jeugd tot aan haar dood. ‘Sensationele dood’, aldus de mythevorming, maar het virus adjectivus is niet des Schiffs.

Beroemde Romeinen

Cleopatra werd vooral beroemd vanwege haar relaties met twee machtige Romeinen: Julius Caesar, met wie zij één kind kreeg, later gevolgd door Marcus Antonius, die er drie bij haar verwekte.

Ze was heerseres van een enorm rijk dat de graanschuren van het Imperium Romanum vormde; het rijk dat een groots verleden had toen zij de troon besteeg, maar dat met de Romeinse machtshonger en expansiezucht voor de poort een onzekere toekomst tegemoet ging.

Schiff heeft voor Cleopatra zo ongeveer elke bron geraadpleegd die voorhanden is. Over Cleopatra zelf mag dan weinig bekend zijn, over deze periode in de geschiedenis mag ze niet mopperen en ze benutte de beschikbare overlevering dan ook uitbundig.

Zo wist ze Cleopatra’s levensverhaal te plaatsen in een serieuze context van (burger)oorlogen, intriges, politieke betrekkingen en tot de verbeelding sprekende couleur locale qua kunst en architectuur.

Magie

Niettemin is deze uitgave niet vrij van gis- en deductiewerk. Naast genoemde rijkdom aan feitelijke historie bezondigt Schiff zich regelmatig aan zinnen die beginnen met ‘zou het best eens kunnen dat’ en ‘zou men kunnen concluderen dat‘ en ‘mogelijkerwijs dacht ze toen’.

Maar dat zij de auteur vergeven, en het maakt dit boek niet minder onweerstaanbaar. Schiffs stijl is helder, en ze weet zelf onderscheid te maken tussen wat non-fictie is en wat niet.

De magie van Cleopatra blijft onaangetast, en de op handen zijnde verfilming van dit boek zal hopelijk meer weghebben van het geweldige personage Cleopatra uit de HBO-serie Rome dan die lachwekkende edelkitsch van wijlen Liz uit 1963.

Lees meer over:
Tip de redactie