Adriaan van Dis - Tikkop

Hier is … Adriaan van Dis. Van Dis is gefascineerd door Zuid-Afrika. Dat weten we uit eerdere werken en uit de schitterende serie tv-documentaires. In Tikkop reist hij ernaartoe als het personage Mulder (naam van zijn eigen vader), die na een hersenbloeding gedeeltelijk geheugenverlies heeft.

Mulder is in Stellenbosch uitgenodigd door Donald, die hij in de jaren zeventig in Parijs ontmoette. Indertijd werd hij door een bevallige dame betrokken bij de organisatie van het verzet tegen het blanke regime.

Donald is inmiddels een dokter voor de arme mensen in het bevrijde land. De bedoeling van de uitnodiging is dat de makkers van vroeger een tocht maken naar de plekken van weleer, in de hoop dat het geheugen zich weer zal herstellen.

Niet ideaal

Mulder heeft grote moeite met de situatie die hij in Zuid-Afrika aantreft. Hij moet een verblijfplaats kiezen tussen de rijken boven op de duinen, terwijl hij hunkert naar contact met de arme mensen die aan de kust hokken in een sfeer van corruptie en uitzichtloosheid tussen dieven en moordenaars.

Het land is dus bevrijd, maar Mulder kan er niets terugvinden van de idealen die hem indertijd voor ogen stonden. Donald is blijven strijden tegen de corruptie en de apartheid die feitelijk nog steeds heerst. Mulder weet niet wat hij ermee aanmoet.

Natuurramp

Een tsunami van modder maakt dat Mulder niet kan blijven wonen waar hij zat, maar met Donald samen het huis moet delen, waar ze veel last hebben van de dorpelingen die zich storen aan Donald's strijd tegen de corruptie. En van elkaar omdat ze al drinkend het niet eens kunnen worden met elkaar en met zichzelf.

Ze vinden een gemeenschappelijk doel, de verslaafde 'tikkop' Hendrik. Tik is een gruwelijke, want goedkope, drug. En de twee mannen doen er alles aan om Hendrik op cold turkey te zetten. Wat een tijdlang aardig lukt.

Tikkop laat zich lezen als een echte Van Dis. Elegant en interessant. De obsessieve somberheid van Mulder maakt in elk geval dat je blijft zitten met een gevoel van machteloze hopeloosheid over de toekomst van een land waarvan we indertijd de 'bevrijding' met zoveel vreugde vierden.

Tikkop van Adriaan van Dis is genomineerd voor de Libris Literatuurprijs 2011.

Tip de redactie