AMSTERDAM - De monarchie zal het in Nederland vermoedelijk nog wel een of twee eeuwen volhouden. Dat voorspelt historicus Cees Fasseur in zijn boek De gekroonde republiek, dat dinsdag is verschenen.

Een gekozen president is volgens Fasseur per definitie politiek gekleurd, terwijl een erfelijk staatshoofd boven de partijen staat.

''Zo kan hij de samenbindende figuur zijn die Nederland nodig heeft. Naarmate dit land hopelozer verdeeld raakt in ideologisch, politiek en maatschappelijk opzicht, groeit de behoefte aan een nationaal verenigingspunt als stabiliserende factor.''

Er moet wel aan drie voorwaarden worden voldaan om een erfelijk staatshoofd op den duur staande te kunnen houden, stelt Fasseur. Hij zal in intellectueel en in menselijk opzicht aan de maat dienen te zijn.

Sprookje

Er is een politieke klasse nodig die het nut van het koningschap inziet. ''En in de derde plaats kan de monarchie het niet stellen zonder een volk waarvan een ruime meerderheid bereid is in het vorstelijke sprookje te geloven.''

Aan dat publiek schort het doorgaans niet, aldus de auteur. Ook aan de eerste voorwaarde werd volgens Fasseur de afgelopen ruim 120 jaar voldaan.

''Niemand zal beweren dat Emma, Wilhelmina, Juliana of Beatrix aan hun ambt geen inhoud hebben gegeven. Evenmin valt aan te nemen dat de voorbestemde troonopvolger (prins Willem-Alexander) hierin zal teleurstellen, al zal het hem moeilijk vallen de perfectie van zijn moeder te evenaren.''

Republiek

Alleen twijfelt Fasseur ''of de intellectuele elite van dit land voldoende overtuigd is'' dat het huidige staatsbestel de voorkeur verdient boven een republiek. Maar grondwetsherzieningen zijn ''in dit modderige land een moeizaam proces, zeker als de wezenlijke noodzaak daartoe ontbreekt.

De Nederlandse monarchie, met een koning of koningin uit het huis Oranje-Nassau aan het hoofd van een staat die de facto een republiek is, beschikt over een respectabele staat van dienst en uitstekende aanbevelingsbrieven.''

Boek

In zijn boek blikt Fasseur terug op de drie koningen Willem I, II en III en de vier koninginnen Emma, Wilhelmina, Juliana en Beatrix. Ook loopt hij vooruit op het tweehonderdjarig bestaan van de monarchie in 2014. De historicus is onder meer bekend van zijn eerdere boeken over Wilhelmina en Juliana en Bernhard.