AMSTERDAM - Silvia Avallone (1984) voert in Italië al een jaar de bestsellerlijsten aan met haar debuutroman Staal, die bekroond werd met literaire prijzen. NU.nl had een interview met dit Italiaanse talent dat nog lang niet is uitgeschreven.

Is er in Italië een levendig debat over ‘de jeugd van tegenwoordig’, en zo ja, wat is de strekking ervan?

Op dit moment hebben de Italiaanse jongeren het heel zwaar omdat ze geen goede toekomstverwachtingen hebben. De crisis van het onderwijssysteem in combinatie met de economische crisis heeft een moeilijke situatie geschapen voor jongeren, die moeite hebben met het vinden van een baan, met onafhankelijk worden en een eigen gezin stichten.

Net zoals de hoofdpersonen van Staal voelen ze zich de gevangenen van een heden dat stagneert, waaruit vrijwel geen enkele uitweg te vinden is.

Het is alleen al moeilijk om dromen te hebben voor heel veel Italianen van mijn generatie. Er is een sterke gerontocratie die de nieuwe generaties vaak uitsluit van verantwoordelijkheden. Niettemin geloof ik dat die jonge Italianen, juist omdat ze in een zeer moeilijke situatie zitten, een heel sterke, creatieve generatie vormen, die veel meer verantwoordelijkheidsgevoel heeft dan de voorgaande generatie.""

Kunnen we stellen dat de jongeren in Staal in een paar jaar tijd een voorraad herinneringen aanleggen voordat ze onherroepelijk op hun ouders gaan lijken?

"De jongeren uit Staal willen het inderdaad anders doen dan hun ouders. Alessio kan nog zoveel tekortkomingen hebben, maar hij heeft toch liever voor een paar centen een eerlijke baan in een gevaarlijke fabriek om maar niet op zijn vader te hoeven lijken, die een halve crimineel is.

Anna en Francesca zouden willen emanciperen en zich ontworstelen aan een leven in de sociale en economische marge, ze willen niet het risico lopen dat ze net als hun moeders gefrustreerde vrouwen worden die door hun man onder de duim worden gehouden.

Het enige verschil is dat Anna vertrouwen heeft in de school, terwijl Francesca ten prooi valt aan de valse mythe van de tv die helaas veel invloed heeft op de tienermeisjes in Italië: je schoonheid gebruiken in plaats van je intelligentie en de verdienste om succes te bereiken via nietszeggende tv-optredens.

Door die mythe van het gebruik van het vrouwelijk lichaam dwaalt ze af en staat ze uiteindelijk te strippen in een nachtclub. Die jongeren treft geen blaam, wat ze nodig hebben is dat er naar ze geluisterd wordt en dat ze in elk geval een kans krijgen om zichzelf te ontplooien."

Is Staal te interpreteren als een aanklacht tegen ouders die precies de verkeerde prioriteiten stellen voor hun kinderen?

"Ik wilde vertellen hoe er wordt geleefd in bepaalde appartementen, in bepaalde gezinnen, en dat zijn er helaas niet weinig. Ik wilde verhalen vertellen over huiselijk geweld, een vorm van geweld waarover nog altijd te weinig gesproken wordt uit angst of uit schaamte. Vaak vinden de vaders dat ze het recht hebben om hun vrouw en kinderen te slaan, vaak wordt er aan tafel over niets gesproken en laten ze zich verdoven door naar de tv te luisteren.

Hoe kunnen kinderen opgroeien omringd door stilte, door geweld, door de leegte van een leven zonder geld en zonder afleiding? Mijn hoofdpersonen in de puberleeftijd zijn nog nooit op vakantie geweest, hebben nooit gereisd, ze weten bijna niets van de wereld.

Door de economische omstandigheden van hun familie, maar ook door de onwetendheid die ontstaat door armoede, zijn ze gedwongen op straat op te groeien, zonder referentiekaders. Toch wil ik ook niet alleen de ouders de schuld geven: dit is een aanklacht tegen een hele samenleving die zich om haar burgers zou moeten bekommeren in plaats van ze te negeren."

Zit er in het perpetuum mobile van het werk in die staalfabriek een J’Accuse, waarin mens tot onderdeel van machine wordt en de arbeider te weinig wordt gewaardeerd?

"Niet iedereen kan bijvoorbeeld artiest of topsporter worden, maar toch is Staal een boek waar het socialistische hart van gaat kloppen: “Dit leven voor deze mensen moet toch anders en beter kunnen.” Dat is heel mooi wat u hier zegt, over de mogelijkheid van een ander leven. Uiteraard verdienen Alessio, Cristiano en al die anderen veel meer geluk dan ze in dit leven tot hun beschikking hebben.

Maar ik had ook een andere bedoeling: ik wilde vertellen over de heroïsche kant van het werk in de staalfabriek, het fascinerende ervan, de grootsheid, en de waardigheid van die kleine dagelijkse helden die gigantische vuren en machines trotseren om een spoorrail te gieten.

Ik wilde het over hen hebben, hen een stem geven, omdat er in Italië steeds minder over arbeid wordt gesproken, zeker over lichamelijke arbeid, en er wordt gezegd dat de arbeidersklasse niet meer bestaat. Misschien beschouwen ze zichzelf niet meer als een klasse, de arbeiders van tegenwoordig, maar ze bestaan wel degelijk! Dat is wat ik wilde doen: de aandacht vestigen op dat wat voor mij het beste Italië is, het deel dat eerlijk werk doet en dat al te vaak omkomt bij bedrijfsongevallen."

De subplot in de roman over de personages die de weg van de misdaad kiezen: is dit te beschouwen als een fait accompli in de Italiaanse samenleving?

"Ik wil u of uw land natuurlijk geenszins beledigen, maar hoe kunnen we dat plaatsen, dat Italië en misdaad, of beter gezegd maffia, zo nauw met elkaar lijken verweven? De situatie in Italië zal toch niet uitzinniger zijn dan in andere landen?

De plaag van de georganiseerde misdaad is zeker een enorm probleem dat mijn land verscheurt en waarover elke dag wordt gesproken. Ik wilde vertellen, op een veel kleinere schaal en op een veel lager machtsniveau, over de talloze verschijningsvormen van dagelijkse criminaliteit en illegaliteit die overal de kop opduiken als er gebrek aan werk is en de mensen die werkloos zijn of die niet kunnen rondkomen van een hongerloontje wanhopig worden. Alessio en Cristiano gaan koper jatten omdat hun salaris niet hoog genoeg is om een fatsoenlijk leven te leiden.

Arturo jat diesel van de fabriek omdat hij een hogere kwaliteit van leven wil. Het is geen probleem van de maffia, maar van de armoede die mensen ertoe drijft een snellere manier te zoeken om aan geld te komen, uit stelen te gaan. Een probleem dat naar mijn idee alleen kan worden opgelost met onderwijs en arbeidsplaatsen.

Aan de ene kant maakt de tv reclame voor de mythe van een leven in weelde, vol luxe-artikelen, en aan de andere kant gaat het overgrote deel van de bevolking gebukt onder de economische crisis. De criminaliteit trekt profijt van die kloof."

Heeft uw talent om op zo’n jonge leeftijd al zoveel inlevingsvermogen te hebben uw leven verrijkt of ook verzwaard?

"Een roman schrijven is een geweldige ervaring, omdat het je in staat stelt om het leven van andere denkbeeldige mensen te leiden, die langzaam maar zeker vaste vorm aannemen door middel van de woorden.

In zekere zin is de ervaring te vergelijken met lezen: je moet je kunnen inleven. Ik vind het heerlijk om me in te leven in iedereen die mijn nieuwsgierigheid prikkelt, zoals de arbeiders in de staalfabrieken of de beeldschone jonge meisjes die door de straten paraderen en alle blikken naar zich toe trekken.

Ik denk dat mensen schrijven en lezen juist omdat één leven niet genoeg is, je hebt er minstens duizend nodig! In die zin kan het vertellen over andermans leven alleen maar een verrijking zijn van je eigen leven."

Is de thematiek uit Staal er een waarover we nog meer romans van u mogen verwachten?

"Aangezien ik vind dat elke roman een nieuwe uitdaging moet betekenen voor de auteur, wil ik me in de toekomst op andere onderwerpen richten dan de puberteit van meisjes en de fabriek. Maar ik blijf wel trouw aan dat deel van de samenleving waar ik het meest van hou, oftewel het deel dat te lijden heeft.

Ik hou van literatuur die gaat over sociale problemen, de open zenuwen van een gemeenschap, ik hou van boeken die opkomen voor de zwakkeren van de samenleving en hen een stem geven."