In de nieuwe thriller van de IJslandse maestro Indridason krijgt de recherche te maken met de daterape-drug rohypnol, hetgeen ontaardt in moord en doodslag.

Indridasons vaste inspecteur Erlendur is er niet. Zijn taak wordt in Onderstroom overgenomen door zijn vrouwelijke collega Elínborg.

Als een jongeman met opengesneden keel in zijn appartement wordt aangetroffen in de IJslandse hoofdstad Reykjavik, ligt de bal bij haar. Via het lijk komt ze op het spoor van verkrachte vrouwen, en dan is het schoffelen geblazen.

Het omschoffelen van verledens heeft een sterk voyeuristische inslag; dat geldt voor zowel daders als slachtoffers en bekenden uit hun omgeving. Elk detail kan belangrijk zijn, en aan Elínborg de vaak onaangename taak om mensen het vuur na aan de schenen te leggen.

Zoon

Ondertussen maakt Elínborg zich ook druk over de verwijdering tussen haar en haar puberende zoon waarover ze hem niet het hemd van het lijf wil vragen, bang om daarmee de kloof te verbreden.

Zelf legt ze het verband niet tussen die sores in haar privéleven en de indringende vraaggesprekken met getuigen om tot de waarheid te komen, waarmee Indridason een paradoxale psychologische dynamiek creëert zonder daarover uit te wijden.

Contrast

Daarnaast houdt de auteur de toon heel sober: geen lyrische beschrijvingen van IJsland, Reykjavikse straten of sinistere nachten met ondefinieerbare geluiden.

Onderstroom is met name een mensenthriller waarin woorden – althans, dat beetje dat ze kwijt willen – het meeste gewicht in de schaal leggen. Wat ook weer contrasteert met de nieuwe trend om op internet er van alles uit te flappen op personal pages en blogs, een fenomeen waar Elínborg zich danig aan stoort.

Doordenkthriller

Indridason gooit daarmee hoge ogen qua weinig zeggen en toch veel vertellen, veel meer dan je in eerste instantie uit dit op het oog eenvoudige, kale verhaal zou betrekken. Maar daarmee neemt hij zijn lezer wel degelijk au serieux, en zit de magie eerder in onderhuidse intrige dan in uitgesproken suspense.

Met evenveel gevoel voor understatement hint de auteur op een sequel betreffende zijn vaste hoofdpersoon Erlendur, die in een bijna argeloze passage ter sprake wordt gebracht omdat hij al twee weken onbereikbaar is. Hoe schep je sfeer (en verlangen naar de volgende Indridason): de maestro laat het zien.