AMSTERDAM - Multatuli zette zijn klassieker Max Havelaar in slechts drie weken op papier. De eerste kladversie is waarschijnlijk verloren gegaan. Hij schreef deze echter over in het net.

Dat manuscript, dat hij aan de uitgever aanbood, is wel bewaard gebleven.

Het document is de komende weken te zien tijdens de tentoonstelling Het is geen roman, 't is een aanklacht! in het instituut Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam.

Deze opent woensdag de deuren voor het publiek. De expositie vindt plaats omdat het dit jaar 150 jaar geleden is dat Max Havelaar voor het eerst verscheen.

Opmerkingen

Het manuscript (uit 1859) is met de hand geschreven, het handschrift van Eduard Douwes Dekker (de man achter het pseudoniem Multatuli) is klein maar zorgvuldig. De uitgever heeft in het rood opmerkingen in de tekst geschreven.

Naast het originele manuscript, dat in een vitrine ligt, kunnen bezoekers ook op een computer door een digitale versie bladeren.

De tentoonstelling bestaat verder nog uit een aantal andere historische documenten. Zo zijn er brieven van Douwes Dekker aan zijn vrouw Tine. In een daarvan schrijft hij voor het eerst dat hij zich Multatuli gaat noemen. In een andere vertelt hij dat zijn boek klaar is: ''Lieve hart, mijn boek is af, mijn boek is af.''

Tekeningen

Bezoekers kunnen ook de originelen van voor het boek gemaakte tekeningen bekijken. Verder zijn er recensies van het werk uit negentiende-eeuwse kranten. En dan is er nog het contract tussen Douwes Dekker en zijn uitgever.

De tentoonstelling gaat ook in op de erfenis van Multatuli. Zo hangen er producten die het Max Havelaar-keurmerk hebben. Die zijn geproduceerd en verhandeld onder eerlijke voorwaarden. Het is geen roman, 't is een aanklacht! loopt tot en met 16 mei.

Wantoestanden

Max Havelaar lag in mei 1860 voor het eerst in de winkels. Het boek beschrijft het dagelijks leven op de koffieplantages in voormalig Nederlands-Indië. Multatuli ging in op de wantoestanden in de Nederlandse kolonie.

NRC Handelsblad-redacteur Gijsbert van Es heeft Max Havelaar herschreven in hedendaags Nederlands. Deze versie is ook iets korter dan het origineel. Hij hoopt dat de klassieker zo toegankelijk wordt voor een groter publiek. Van Es presenteerde zijn 'hertaling' dinsdag in de Bijzondere Collecties van de UvA.