In dit verpletterende debuut gaan schoonheid en wreedheid hand in hand. Lane beschrijft het ruwe leven van de familie Stark in British Columbia.

Het is dat ik net mijn eindejaars-toplijstje al had ingeleverd, anders had “Rode hond, rode hond” er nog ingestaan. En hoog ook. Deze voortreffelijke roman is bepaald geen allemansvriend, maar eenieder die hem leest zal begrijpen dat hier een literair genie aan het werk is geweest.

Spil Tom

In Rode hond, rode hond staat de familie Stark centraal. Vader, moeder, hun zonen Eddy en Tom en een paar niet levensvatbare dochtertjes. Een van deze (overleden) dochters neemt ook af en toe het vertelperspectief over, maar het is vooral Tom die de spil van de narratieve structuur vormt.

Erosie

Lane schrijft niet chronologisch, maar toch is het geen flashback-roman. Hij vertelt het verhaal zoals het verteld moet worden: over een door de broers gedeeld geheim dat als een rode draad door het verhaal loopt en de personages als een eroderende ondergrondse waterstroom langzaam de grond onder hun voeten laat verbrokkelen.

Littekens

Lane schrijft over de grootouders en de ouders van deze twee jongens. Door het leven getekende mensen die hun bitterheid, machteloosheid en teleurstelling afreageren op al wie in de buurt is – met name hun gezinnen. De kinderen nemen op hun beurt weer die littekens mee naar de volgende generatie. Pas bij Tom schijnt er iets van hoop door te schemeren dat de vicieuze cirkel zal worden doorbroken.

Harde kost

Nee, het is geen lichte, opwekkende kost die Lane ons voorschotelt. Maar wat is het onmogelijk om een boek dat zo is geschreven, terzijde te leggen. Pageturner is een term die in de regel is voorbehouden aan het misdaadgenre, maar hier is hij volledig van toepassing.

Passage

Ter illustratie: als de vader van Tom en Eddy is omgekomen door een geweerschot, schrijft Lane: “Zijn vader lag daar met geknakte benen in een plas beekwater, er was een stuk van zijn hoofd weg en het geweer lag naast de pomp, op de Poolster gericht. Wat een ellende, zei ze terwijl vader daar in het gras bij de stenen putrand lag en het bloed als een vlies op de plassen van de beek dreef, zijn hersenen overal in het gras alsof hij samen met de sprinkhanen en kevers had willen nadenken over wat dat wilde zeggen, leven en sterven.”

Ja, zulke zinnen dus. En bij dezen een pluim aan de vertaler die geweldig met Lane op één lijn heeft weten te blijven. Lof.

Greyhounds

De Starks maken dingen mee die mensen eigenlijk helemaal niet mogen meemaken. Maar ze gebeuren wel – of ze overkomen hen – en trekken een wissel op hun leven waar ze machteloos aan onderdoor gaan.

Ze ontketenen daarbij een dambreuk aan emoties bij de lezer, waarbij afkeer, medelijden, woede, compassie en bewondering als greyhounds hun race lopen.


Hoop gloort

Het is als James Joyce meets Cormac McCarthy, het verhaal van dit menselijk wrakgoed dat door de wereld lijkt te zijn vergeten in dat barre, dorre gebied in British Columbia, waar elke poging om boven zichzelf uit te willen stijgen tot mislukken lijkt gedoemd.

Totdat Lane een opening creëert in het duistere hemelgewelf en wat zon op een aarzelend ontluikend liefdeskoppel, Tom en zijn vriendin Marylin, laat schijnen. Eddy zullen we moeten loslaten, maar dat is met pijn in de ziel. Een onvergetelijk boek.