“De jongen die…” en De reis naar het einde van de wereld” zijn boek 3 en 4 uit de serie over Joel, die in een dorpje in Zweden woont. Voor zowel jong (vanaf 10 jaar) als oud een aanrader.

In De hond die naar de sterren rende en in Schaduwen in de schemering hebben we al kunnen lezen over de avontuurlijke jongen Joel, die met zijn vader in een klein dorpje in het noorden van Zweden woont.

De vader van Joel, pappa Samuel, was vroeger zeeman maar verdient nu de kost door hout te hakken in het bos. De moeder van Joel, mamma Jenny, is toen hij vier jaar oud vertrokken en sindsdien leven de twee mannen alleen. Joel speelt voor zijn eigen moeder en ook pappa Samuel heeft af en toe verzorging nodig.

De jongen die met sneeuw in zijn bed sliep

We maakten kennis met Joel toen hij 11 jaar oud was, maar in elk boek werd Joel een jaartje ouder en zette hij een stapje dichter bij de volwassenheid. Zo ook in De jongen die met sneeuw in zijn bed sliep. Joel is het zat om zich kinderachtig te gedragen en wil zich goed voorbereiden op het volwassen worden.

Drie goede voornemens moet hij voor het einde van het jaar hebben uitgevoerd: oud kunnen worden zonder een bochel te krijgen, dus daarvoor wil hij kou en warmte leren doorstaan. Ten tweede wil hij voordat het jaar voorbij is de zee hebben gezien. Zijn laatste voornemen is om een naakte vrouw zien.

Einde van de wereld

De eerste twee wensen komen nog in het derde boek uit. Het laatste voornemen van Joel gaat pas in vervulling in boek vier, Reis naar het einde van de wereld. Joel haalt zijn diploma en besluit dat dit de periode is om met zijn vader naar zee te gaan. Als er dan ook nog een brief komt van een oude vriendin van Jenny waarin zij vertelt waar Jenny woont, heeft Samuel geen reden meer om achter te blijven. Joel verlaat samen met zijn vader voor het eerst in zijn leven het dorp dat al vele jaren geleden te klein voor hem was geworden.

Als Joel en Samuel in Stockholm aankomen, kan het Joel niet snel genoeg gaan. Het liefst wil hij meteen zijn moeder zoeken, naar de haven en samen met zijn vader aanmonsteren op een schip. Voor Samuel gaat het allemaal veel te snel en hij schuift de ontmoeting met Jenny voor zich uit.

Als Samuel en Jenny bij de ontmoeting ruzie met elkaar krijgen, Samuel plotseling ziek wordt en het erop lijkt dat hij nooit meer de zee op zal kunnen, staat Joel voor een moeilijke keus. Moet hij partij kiezen voor zijn moeder of zijn vader? En durft hij in zijn eentje de wereld in te gaan, terwijl zijn vader ziek thuisblijft?

Puberen

Henning Mankell weet op prachtige wijze de gevoelens van Joel te verwoorden. Hij verzandt niet in oeverloze beschrijvingen maar gebruikt korte, krachtige zinnen die tot de verbeelding spreken. Alsof hij gisteren nog een puberende jongen was, beschrijft hij met een serieuze ondertoon maar met genoeg humor de wijze waarop de onbenulligste situaties bij Joel kunnen leiden tot woede-uitbarstingen, hoe je je plotseling kan schamen voor je ouders en hoe het voelt als je ineens het gevoel hebt dat je er alleen voor staat.

Avonturen

Iedere volwassene die de kinderboeken van Mankell leest, zal elke zin genieten van de avonturen van Joel. De auteur heeft zulk goed werk geleverd dat het herbeleven van de periode dat je ouder wordt, geen grote uitdaging meer vormt.

Ik vind het alleen lastig in te schatten hoe de jonge lezertjes zullen reageren op de boeken van Mankell. Want ondanks dat de gevoelens zo goed beschreven zijn dat het ook hen (of juist hen) absoluut geen moeite zal kosten om zich te kunnen inleven, kunnen zij het misschien ervaren als te ouderwets, wat belerend of niet spannend genoeg.

Toch kan ik alleen maar hopen dat alle ouders deze boeken met de grote L van literatuur voor hun kinderen zullen kopen.