Philip Roth – The Humbling

Een acteur die zijn leven lang furore heeft gemaakt op toneel, is in het staartstuk van zijn leven alweer zichzelf niet.

Seks en de dood spelen de hoofdrollen in Philip Roths meest recente, korte roman. Seks en de dood in de slotfase van het leven van een man die alleen maar rollen heeft gespeeld.

Simon Axler was de meest gelauwerde acteur van zijn tijd, totdat zijn gave hem in de steek liet als hij net zestig is geworden.

De man die decennia lang volle zalen had betoverd met zijn magische acteertalent, ging hulpeloos onderuit bij zijn laatste twee voorstellingen, waarin hij een bedroevende Prospero en Macbeth neerzette.

Suïcidaal

Axler gaat een maand in een inrichting zitten, maar zijn talent keert niet terug. Hij brengt een jaar in alle eenzaamheid door op zijn landgoed op twee uur afstand van New York, ooit zijn gevierde bühne, maar zijn talent keert niet terug.

De dood als verlosser is wat al die tijd door zijn hoofd spookt, totdat Eros ten tonele verschijnt en de dood tijdelijk verdringt.

Eros Pegeen

Pegeen is de dochter van een bevriend acteursechtpaar die zeventien jaar lesbische relaties heeft gehad. Nu wil ze een man en die man, zo heeft ze besloten, moet Axler worden. ‘Zo heeft ze besloten’.

Pegeen besluit namelijk alles zelf, al wil Axler dat eerst niet doorhebben. De twee lijken zich te verliezen in een ‘kans’-relatie, een erotisch geladen affaire met onstuimig experimentele seks. Laatste kans voor Axler, nieuwe heterokans voor Pegeen.

Mislukking

Axler negeert de vectoren die wijzen op mislukking. Leeftijdsverschil, grilligheid, illusie, rollenspel, de zichtbare manipulaties van Pegeen, ze stuiteren van de pagina’s af. En vooral het besef dat Axler in zijn hart wel weet dat het eigenlijk al voorbij was.

Zijn hele leven bestond uit het spelen van rollen, en nu, in het staartstuk van zijn leven, is hij alweer zichzelf niet en geeft zijn laatste vertolking op een strohalm.

Finale

Al wordt dit gegeven door Roth sterk verbeeld, het thema is zo beladen dat The Humbling hierin toch tekort schiet. De elementen om je aan Axler als personage te kunnen warmen, blijven voetnoten in dit korte verhaal, en de hongerige passie voelt vergezocht.

Het proza is niet gejaagd, wel de afronding van een mensenleven dat zoveel heeft behelsd maar voor ons verborgen blijft. Zo wordt Axler een bliksemkarikatuur van oldtime-crisis. Help mijn leven is voorbij. O nee toch niet? O ja, toch wel. Bummer. Doek.

 

 

Tip de redactie