Boelgakov – De meester en Margarita

Literair stripverhaal door Klimoswki en Schejbal is gebaseerd op de complexe roman van de Russische schrijver Michael Boelgakov (1891 – 1940).

De meester en Margarita wordt beschouwd als het belangrijkste werk van Boelgakov. Het is een complexe roman met surreële elementen, die Boelgakov indertijd schreef als aanklacht tegen het regime van Stalin, maar hij had nog meer appeltjes te schillen.

Ook de literaire wereld kreeg van hem met deze roman een veeg uit de pan, en daarnaast is het een studie tussen goed en kwaad.

De meester

Het boek bestaat uit drie verschillende verhaallijnen. Een magiër, Woland, is op bezoek in Moskou en jaagt met zijn griezelige shows het publiek de stuipen op het lijf.

De andere verhaallijn is die van een miskende schrijver en zijn geliefde Margarita, die hem ‘de meester’ noemt.

Wat is waarheid?

Deze ‘Meester’ heeft een eigen bewerking gemaakt van het gesprek tussen Jezus en Pontius Pilatus voordat Pilatus het doodvonnis over Jezus velde – de derde verhaallijn. Het element goed versus kwaad krijgt van Boelgakov vooral een filosofische insteek door het thema ‘wat is waarheid?’ in de gesprekken die deze twee bijbelse figuren voeren. Het laat zich raden dat uitgevers hun vingers er niet aan willen branden.

Zwart-wit, kleur

Boelgakovs boek is al vele malen verfilmd, maar nog niet eerder in stripvorm verschenen. Die eer komt Andrzej Klimowski en Danusia Schejbal toe. Zij hebben het ingewikkelde verhaal niet vereenvoudigd, maar wel verduidelijkt.

Zo is de bulk van de strip in duistere zwart-wit graphics getekend, en kozen ze voor de scenes tussen Pilatus en Jezus voor kleur: heel mild, licht en zacht, alsof Jezus’ woorden over waarheid alles verhelderen (wat De Meester natuurlijk wel vond).

Agitprop

Voor de zwart-wit-personages zijn de tekenaars ook dicht bij de Russische stijl van begin vorige eeuw gebleven: die industriële stroming van prachtige agitpropaffiches waarop mensen met verbeten, magere gezichten staan afgebeeld.

De decors zijn, conform het Russische alledaagse leven van toen, heel sober gehouden.

Inspirerend

Om te kunnen beoordelen of het stripduo de juiste keuzes heeft gemaakt om het boek tot volwassen graphic novel te kunnen bestempelen, zou men echt bekend moeten zijn met Boelgakovs roman.

Ondergetekende is dat niet, maar de strip is dermate intrigerend dat het inspireert om De meester en Margarita in romanvorm te gaan lezen.

Hoe zit dat met die duivelse trucs van Woland, en dat heksengebeuren van naakte vrouwen op bezemstelen – het roept om prozaïsche, Oosteuropees lange uitwijdingen en het proeven van die beklemmende sfeer uit het oorspronkelijke boek.

Maar als stripboek is het een op zichzelf staande, waardevolle toevoeging aan het genre.

 

 

Tip de redactie