J.R.R. Tolkien - De legende van Sigurd en Gudrún

Dit postuum verschenen verhaal van Tolkien kan gezien worden als de voorloper van In de ban van de ring en zal menig hart van Tolkienfans en liefhebbers van Scandinavische mythen sneller laten kloppen.

Toen J.R.R. Tolkien overleed, liet hij een rijke schat aan ongepubliceerde verhalen achter.

Christopher Tolkien, zijn zoon, nam de taak op zich om enkele van deze verhalen klaar te maken voor publicatie.

Na De kinderen van Hurin is nu ook De legende van Sigurd en Gudrún verschenen in een zeer uitgebreide editie.

Oudnoorse gedichten

De legende van Sigurd en Gudrún bevat twee epische gedichten die zijn gebaseerd op Oudnoorse mythen die bekendstaan als de Oudere Edda of de Poëtische Edda.

Vele jaren geleden herschreef Tolkien deze legende in twee modern Engelse gedichten.

Samen vormen deze het verhaal van de drakendoder Sigurd, de wraak van Gudrún en de val van de Nibelungen.

Studie-editie

De twee gedichten die J.R.R. Tolkien achterliet, worden in het boek uitvoerig geïntroduceerd en becommentarieerd.

Christopher Tolkien, de man die al vele werken van Tolkien postuum persklaar maakte, begint met een inleiding waarin hij de herkomst van de gedichten verklaart en bespreekt.

Hierna volgt een ietwat bewerkte versie van een lezing van J.R.R. Tolkien over het Oudnoors samen met nog enkele losse aantekeningen en opmerkingen.

Uitgebreid commentaar

Tevens worden beide gedichten gevolgd door een uitgebreid commentaar waarin Christopher verschillende elementen uit de gedichten bespreekt.

Het boek wordt tot slot afgesloten met drie appendices die de lezer voorzien van nog meer informatie.

Het resultaat is een zeer uitgebreide, nauwkeurige studie-editie voor zowel Tolkienliefhebbers als liefhebbers of studenten van het Oudnoors.

Het boek geeft echter zo veel informatie, dat het voor de niet-wetenschappelijk geïnteresseerde lezer als volledig onbegrijpelijk kan worden bestempeld.

Engels versus Nederlands

Een absolute plus van de uitgave is dat de gedichten in zowel het Nederlands als in het Engels zijn afgedrukt.

Door het gebruik van twee nette kolommen, kan men het origineel en de vertaalde versie naast elkaar lezen.

Wel jammer is dat je hierdoor blijft letten op de kwaliteit van het vertaalwerk en zinnen tegenkomt die naar jouw mening niet goed vertaald zijn.

Knap vertaalwerk

Bijvoorbeeld de zin ‘the wondrous world / they well builded’ die vertaald wordt met ‘de wondere wereld / werd wél gebouwd’.

Ook valt direct op hoeveel mooier het oorspronkelijke werk is en hoeveel kracht er verloren gaat bij het maken van een vertaling – en dat ondanks het knappe vertaalwerk van Piet Verhagen en Renée Vink - . ‘Framed immortal’ klinkt nou eenmaal veel mooier dan ‘vormden zij duurzaam’.

Verzamelmateriaal

Het boek De legende van Sigurd en Gudrun is een boek voor een grote doelgroep. Hoewel de vormgeving van het boek wat kitscherig aandoet – een mat in plaats van een glanzend omslag had al een hoop goed gemaakt – zal het boek zowel de Tolkien-fans als de studenten van Scandinavische talen aanspreken.

Het bevat nieuw werk van de grote, beminde auteur, maar geeft ook inzicht in zijn persoonlijke aantekeningen die hij schreef ter voorbereiding van enkele colleges aan het Exeter College.

Hebbeding

Daarnaast is het een ‘hebbeding’ omdat het erg veel deskundige informatie bevat over het Oudnoors en de bij de cultuur horende mythen.

Tot slot zal het zelfs de gewone lezer die alleen de twee epische gedichten eruit pikt, bekoren. De reden? J.R.R. Tolkien blijft een dichter en schrijver van zeer bijzondere kwaliteit die altijd volgelingen zal houden.

Tip de redactie