Hoe vat je het typische festivalgevoel in een boek? Journalist Arne van Terphoven doet samen met fotograaf Isabella Rozendaal een poging in een hip koffietafelboek.

Muziek, Bier en Modder. Deze heilige drie-eenheid der zomerse popfestivals zal niet iedereen even aanlokkelijk in de oren klinken. Toch trekken sinds de jaren zestig elke zomer honderdduizenden muziekliefhebbers naar de platgetrapte grasvelden van festivals als Pinkpop, Rock Werchter, Pukkelpop en Lowlands.

Hutjemutje kamperen in de regen, je dagelijkse behoefte doen op de eeuwig smerige Dixi-toiletten en plaskruizen – vraag je een verstokte festivalganger waarom hij zichzelf vrijwillig in deze drie- tot vierdaagse Spartaanse muziekkamp laat opsluiten, is het antwoord steevast: je moet het ondergaan. Wat is het toch met dat typische, bijna magische festivalgevoel dat blijkbaar niet onder woorden valt te brengen?

Dappere poging

 Journalist Arne van Terphoven (1981) onderneemt samen met fotograaf Isabella Rozendaal (1983) een dappere poging dit ongrijpbare festivalgevoel op papier vast te leggen – in beeld, maar vooral ook in geschrift.

Kern van het lijvige boek Het Festivalgevoel zijn de sterke verhalen en smeuïge ankedotes van en over doorgewinterde festivalbezoekers (Goedele Liekens: “Die vreemde vogels die daar rondliepen, dat was een attractie bij ons in de buurt.”), artiesten (waaronder Josh Homme van Queens of the Stone Age en dj Tiësto die pocht over het aftroeven van de Red Hot Chili Peppers) en de organisatie van de vier grote Nederlandse en Vlaamse Festivals (Pinkpop-opa Jan Smeets: “Pinkpop kan heus wel zonder mij. Maar ik kan niet zonder Pinkpop.” ).

Handig naslagwerk

Daarnaast doet Van Terphoven de wereldwijde festivalgeschiedenis op beeldende wijze uit de doeken en behandelt hij achtereenvolgens de rijke individuele geschiedenissen van Pinkpop – het oudste Nederlandse popfestival – Pukkelpop, Rock Werchter en Lowlands.

Dit historische gedeelte wordt aangevuld met gedetailleerde statistieken en handige feiten over bijvoorbeeld de line-up van de verschillende edities. Daarmee is Het Festivalgevoel behalve een leuk doorbladerboek ook een handig naslagwerk. De festivaltips zijn misschien ten overvloede opgenomen, maar ben je altijd al benieuwd geweest naar de wereld achter de podia of de Dixi-toiletten; Van Terphoven schrijft er in ieder geval smakelijk over.

Cultuursocioloog

Zo zit het Festivalgevoel vol met grappige en leuke weetjes over allerlei festivalfenomenen zoals de de graag geziene zon, de ietwat irritante bakvis en de o zo onontbeerlijke poncho.
Maar Van Terphoven gaat een stapje verder: aan de hand van een wetenschappelijke bijdrage van cultuursocioloog Simone Knaapsen – en met een beetje hulp van de nog steeds dienstdoende theorieën van Emile Durkheim, Randall Collins en Norbert Elias – laat Van Terphoven zien dat een popfestival uit meer bestaat dan met de zon op je gezicht en een jointje in je mond naar je grote idolen kijken.

Pearl Jam

Ook de minder verkwikkelijke kanten komen aan bod. Zelfs in het love-peace-and-happiness-festivaluniversum dat haast parallel aan het echt leven lijkt te lopen, vinden soms onvoorziene tragedies plaats. In 2000 werden er op het Deense Roskilde gedurende een optreden van Pearl Jam acht mensen in de menigte doodgedrukt, waaronder de Nederlander Frank Nouwens.

Het portret dat Van Terphoven van de familie Nouwens heeft opgetekend ontroert. De familie heeft nog steeds contact met de band, die het nog steeds moeilijk vindt hierover te vertellen in interviews.

Toch blijken de vier grote popfestivals ondanks de schijnbare chaos nog aardig gereguleerde vrijplekken te zijn. Jan Smeets over drugs: “God beware me, ik was allang gestopt als er op Pinkpop 60.000 drugsgebruikers zouden komen.”

Stijlvol

Hoe moeilijk het ook is dat festivalgevoel onder woorden te brengen, Van Terphoven slaagt er wonderwel in. Dat is te danken aan de allesomvattende aanpak; de rake sfeerbeelden van Rozendaal, gecombineerd met de vele verhalen en anekdotes, die kort en snel zijn gebracht.

Het Festivalgevoel is het stijlvolle koffietafelboek dat Van Terphoven ongetwijfeld voor ogen heeft gehad toen hij aan dit project begon. Het festivalplezier spat dan ook van de bladzijden. Alleen de muziek, het bier en de modder ontbreken nog.