Carlos Ruiz Zafon - Het spel van de engel

De opvolger van Schaduw van de Wind is als een prelude op de fenomenale bestseller waarmee Zafón de wereld veroverde.

Bij een opvolger van monstersuccessen van het niveau Schaduw van de Wind, kun je rekenen op het wrede lot van de vlieg die in een urinoir wordt aangebracht. Alle kracht is erop gefocust om hem zo snel mogelijk weg te laten stromen.

Maar onder het lezerspubliek zal ‘Het spel van de engel’ een bestendige vlieg blijken, en daar is dan ook alle reden toe. Zafón beschikt in zijn opvolger over dezelfde magische pen, fantasie en taalgebruik die je moeiteloos zijn labyrint inlonken. Een verhaal waarin weer het boek een centrale rol vervult, en de auteur zijn bezieling als in een Droste-doosje presenteert.

Eerste akte

De hoofdpersoon van ‘Het spel van de engel’ is David Martín, die in de eerste akte wordt geïntroduceerd. Zijn jeugd in het Barcelona van 1920 is als een sarcofaag van misere waarop de rampspoed aan alle kanten staat te trommelen, en in die bedompte ruime ontwikkelt Martín de eigenschappen die zijn verdere leven zullen bepalen.

Een honger naar ontsnapping om mee te beginnen, dus als vanzelf belandt de jonge Martín in de wereld van de literatuur. Later gaat hij zelf schrijven, om datgene wat er in zijn beginjaren in is geramd een uitweg te bieden.

Mystiek

Als hij als schrijver enige successen op zijn naam heeft staan, wordt hij benaderd door een Franse uitgever, Corelli. Die biedt hem 100.000 Franse francs als hij een religieus geschrift weet te scheppen dat de wereld zal veranderen. Het is vooral in dit gedeelte waar Zafón zijn genialiteit laat gelden.

Het zijn adembenemende hoofdstukken waarin hij beschrijft hoe mensen te mennen zijn door de mysterieuze mystiek van het leven via woorden een bepaalde richting in te manoeuvreren. Zo geeft Zafón een ontluisterend beeld hoe godsdiensten worden gecreëerd. Aan de schrijftafel, door mensen die de kunst van het mennen verstaan, en omdat hun luisteraars bereid zijn hun mystiek voor dogma’s te verruilen. Meesterlijk verbeeld.

Detective

Martín is evenwel niet heel makkelijk te paaien en hij wordt bovendien omringd door een aantal personages die zijn ethiek op level weten te houden.Via de liefde tussen man en vrouw, via de liefde van de vriendschap en via de liefde voor de schone kunsten. In de tweede akte wil Corelli het web rondom zijn pion Martín steviger dichttrekken om hem in zijn macht te houden, zodra blijkt dat de glans van de zilverlingen voor Martín niet meer volstaat.

Hiertoe heeft Zafón een detective-achtige plot door het verhaal gevlochten. Mensen met wie Martín close betrekkingen heeft of die hij ontmoet, komen onder vaak raadselachtige omstandigheden om het leven waarbij de sporen in Martíns richting wijzen.

Klassiekers

De derde akte is als een moraal voor de eerste twee. Mensen als Martín, die door Zafón van ongekende kracht worden voorzien, trappen niet in de val van volksmennerij. Maar dan moet je als mens ook wel erg bijzonder zijn, lijkt de auteur hier te willen zeggen. Martín is als een personage uit de klassiekers waarnaar Zafón dan ook niet voor niets regelmatig verwijst.

Personages uit klassiekers als van Charles Dickens, Goethe, Tolstoj en al die andere karakters die een onuitwisbare indruk op de lezer achterlaten, maar waar de reguliere mens niet aan kan tippen. Personages wier leven wordt ondergedompeld in mythologische beproevingen, en die desondanks stand weten te houden om de juiste morele keuzes te maken. Het is maar weinigen gegeven.

Literair Kerkhof

Alleen al daarom is ‘Het spel van de engel’ een geweldige en belangrijke roman. En dan heeft Zafón het verhaal ook nog als prachtig leesboek geconstrueerd, vol luisterrijke figuren, familiegeschiedenissen, avonturen, omzwervingen, onverwachte wendingen, en dat onvergetelijke Kerkhof der Vergeten Boeken.

Verval

Uiteraard is aan Barcelona ook weer een voorname rol toebedeeld. Gebouwen, avenues, kerken, kathedralen, gevels, bouwstijlen, geuren, kleuren: dat Zafón de lezer via zijn proza kan laten meewandelen door de stad der wonderen, is bekend. Maar wat hij tussen de regels laat doorschemeren, in die stad op drift met haar gehavende pracht en gehavende bewoners, is hoe zij op ramkoers aan het afstevenen is op haar doem.

Analoog aan het boek dat Martín moet schrijven voor Corelli, leveren verval, chaos en verlies het beste fundament voor een nieuwe vorm van volksmennerij - een die zijn beslag zal vinden in het Franco-regime van Schaduw van de Wind.

Tip de redactie