Vuistdikke pil over twee generaties in Engeland, waarmee de auteur een indringende periode in de Britse geschiedenis in beeld heeft willen brengen.

Om met de deur in huis te vallen: dit boek is te dik. Met ruim 700 pagina's kun je er een ruit van het bankloket mee inslaan, en er zijn beslist momenten waarop je bij dit boek die neiging ook krijgt.

Als Hensher zijn personages TV had laten kijken in plaats van op te sommen welke programma's ze precies bekijken (plus wat iedereen ervan vindt), of niet een gebouw tot en met het tapijt had beschreven en welk schoonmaakmiddel dat vergt, had minstens eenderde van deze baksteen geschrapt kunnen worden.

Recordhoogte

Dat heeft de auteur evenwel niet gedaan, en hij meende er reden toe te hebben om het wel en wee van twee families (en hun kennissen, buren en vrienden) tot en met de laatste molecuul die hen omringde, in het verhaal op te nemen. Waarmee hij de term 'compleet' naar een nieuw maar niet verbeterd record heeft opgestuwd.

Geheugenspel

Die reden kan alleen maar zijn dat wij ons eigen geheugen niet meer kunnen vertrouwen. Oorzaken en gevolgen hebben de neiging om met de jaren te vervagen, en allen datgene wat ons welgevallig is, beklijft.

Zowel vetes als vriendschappen houden op die manier stand, en de factor 'selectief geheugen' is inderdaad een instrument waarmee de personages van Hensher zich door de jaren van de Britse verrechtsing heen slepen. Maar de lezer moet zich navenant door een ontzaglijk omvangrijk verhaal heen slepen om precies te weten wat er met hun is gebeurd. Al is dat een indrukwekkende prestatie van de auteur, met dat monnikenwerk bijt hij zichzelf in de staart.

Afwisseling

Dat komt vooral omdat niet elke observatie van een parelend gehalte is. Het is op de keper beschouwd om en om wat mooi diepzinnig is en wat saai oppervlakkig. Mooie zinnen als "She looked at him, sharpening a pencil in her head' worden afgewisseld met stukken als "Around the city, in earthworks and diggings, coal was still heaved to the surface.

It was everywhere. The city made its money from steel; it was driven by its waters; it was built on coal." Dan gaat hij nog een poosje door over die coal, en ook de clichés over personages die bepaalde opkomende stromingen vertegenwoordigen, worden niet geschuwd.

Stutjes

Toch heeft Hensher gevoelige snaren geraakt, want het boek is op de shortlist van de Man Booker Prize beland. Fijn voor Hensher, maar als hij de veertiende oktober die trofee in de wacht sleept mogen de boekhandelaren wel een paar extra stutjes onder hun schap plaatsen om het gewicht van stapels Hensher te torsen.

Importeur: Van Ditmar.