De Belgische journaliste en schrijfster Margot Vanderstraeten interviewde de nestoren van de Nederlandstalige literatuur. 17 schrijvers, 17 visies op het leven, de wereld, en het schrijverschap.

Een pareltje voor in het boekenkastje: interviews met Nederlandstalige schrijvers geboren vóór 1933. Hun wijsheid - want dat is het - bestrijkt vele jaren, generaties, en vooral perioden in de geschiedenis. De woelige 20ste eeuw hebben ze vanaf bijna het begin beleefd, met de oorlog, de nasleep, de wederopbouw, de sobere jaren vijftig, de bloemenjaren, de jolly eighties, the jollier nineties, en het massacommunicatietijdperk. Zo. Kom er maar eens om, om al die levenservaring.

Onderzoekende geesten

En dan zijn dit ook nog eens schrijvers. Mensen die gewend zijn om zichzelf vragen te stellen en om hun omgeving te wikken en te wegen. Zoeken naar woorden om wat er in hun hoofd en om hun heen gebeurt, te vertellen middels het boek. En heel toepasselijk kwam dit boek uit in de boekenweek die in het teken staat van de levenservaring cq oude mensen, dingen die voorbijgaan maar hun erfenis niet.

Geen wroeging

De auteurs spreken openhartig over hun leven, en Vanderstraeten betoont zich een uitstekend interviewer. Ze spreken over de dood die hen geen van allen angst aanjaagt - alhoewel bijna allen het betreuren dat ze niet nog decennia door kunnen schrijven. Ze blikken terug op hun leven en zijn zonder uitzondering tevreden dat zij het leven hebben kunnen leiden dat zij wensten; de wroeging zul je in Schrijvers niet aantreffen, daarvoor hebben zij veel te intens geleefd. Of het nu ging om drank, vrouwen en vrijzinnigheid (Hugo Raes) of over het uitpluizen van bibliotheken en euforisch raken over een krabbeltje waarmee Voltaire werd uitgenodigd voor een dineetje (Hella Haasse).

Hollands

Het zijn 17 schrijvers en 17 leermeesters, al zal de legendarische pedanterie van Harry Mulisch wel weer op weerstand stuiten; wij wonen immers in een land waar de eerste de beste die nog nét geen analfabeet is wordt aangepraat dat hij verschrikkelijk trots op zichzelf moet zijn, terwijl een machtig auteur met een oeuvre als Mulisch zonder blikken of blozen wordt gezegd dat 'hij maar wat moet inbinden, kom kom'. Onbegrijpelijk, maar dat zal wel Hollands zijn.

Orakel

Is het boek daarom zo geslaagd, omdat de interviewer een Belg is en in België niet zo hysterisch het adagium 'iedereen is hetzelfde' wordt gehanteerd? Want Vanderstraete is geen slijmjurk, maar ze stelt wel de juiste vragen waar deze mensen met die omvangrijke levenservaring diepzinnige, prachtige antwoorden op weten te geven. Dat maakt dit boek tot een orakel om te raadplegen, want wie niet weet om te zien snapt ook niets van de toekomst.

Uitgeverij Atlas.