'Achter de schermen' is een boekenreeks van NRC Handelsblad, waarin (oud)correspondenten schrijven over hun ervaringen in het land waar zij voor de krant gestationeerd zijn geweest. Eerder las ik 'Frankrijk achter de schermen' van Marc Chavannes en was eerlijk gezegd verbaasd over de aantrekkelijkheid van dit genre. Want een apart genre mag dit heus genoemd worden.

We kennen allemaal de slappe reisverhalen van de zoveelste bekende Nederlander die een bepaald land "echt heel goed kent". Dit soort boeken leiden meestal tot onleesbare, ego-trippende en zelfverheerlijkende verhalen. Dat hier een markt voor is, bewijst de almaar uitdijende reisverhalen afdeling van uw plaatselijke boekhandel. Prima voor het boekenvak, maar niet echt mijn ding.

Voor diegenen die zich ter voorbereiding op hun vakantie (of zakentrip) op een luchtige, doch informatieve en feitelijk juiste manier willen 'inlezen' is deze NRC serie 'achter de schermen' onmisbaar. Je zou ze wellicht zelfs kunnen beschouwen als 'de gouden reeks van de reisliteratuur'.

Neutraal

De auteur van 'Het land van de krul' , Marc Leijendekker, is 13 jaar correspondent in Italië geweest voor het NRC, het NOS journaal en Radio 1. Tussen de ontelbare boeken over Italië weet dit boek zich te onderscheiden door het ontbreken van een positieve of negatieve vooringenomenheid tegen de Italianen, dus geen kritiekloos ophemelen, of juist afkraken van alles wat Italiaans is.

Mani pulite

In zijn debuut 'De Italiaanse Revolutie' beschreef Leijendekker het roerige begin van de jaren negentig, het eerste kabinet Berlusconi, 'operatie schone handen' (mani pulite) en de afscheidingsbeweging Lega Nord. 'Het land van de krul' trekt deze lijn aan de ene kant door en gaat in op het opzienbarende succes van Silvio Berlusconi het afgelopen decennium. Alhoewel hij in 2006 verbannen werd naar de oppositiebanken, is zijn partij Forza Italia nog steeds de grootste van het land. Zijn zakelijke imperium is het grootste particuliere bedrijf van Italië, van commerciële televisiezenders tot bouwbedrijven en een van de succesvolste voetbalclubs van Italië, AC Milan. Aan de andere kant trekt Leijendekker zijn huidige boek een stuk breder. Naast de onvermijdelijke politieke eigenaardigheden, gaat hij nu ook meer in op de volksaard, de cultuur, het dolce vita en de 'nieuwe Italianen'. Dit alles geïllustreerd met prettig leesbare en soms hilarische anekdotes.

Dilemma's

Dit boek gaat echter vooral over de dilemma's van het Bel Paese. De centrale vraag is of Italië voornamelijk een land voor toeristen blijft of dat het de wens van steeds meer Italianen weet te realiseren: namelijk dat Italië als land beter gaat functioneren. Italië is een land van grote contrasten. Het noorden van het land is een van de rijkste gebieden van Europa, terwijl grote delen van het zuiden (de Mezzogiorno) gebukt gaan onder bittere armoede en uitzichtloosheid. Het is een van de belangrijkste industrielanden, maar politiek gezien een lichtgewicht. In Europa worden Italiaanse politici niet altijd serieus genomen. Het feit dat Berlusconi in het Europees parlement een Duitse Europarlementariër vergelijkt met een kampbeul uit de Tweede Wereldoorlog maakt het er natuurlijk allemaal niet beter op…

Mocht u binnenkort naar Italië gaan en u wilt iets meer over het land weten dan hoe je een pizza moet bestellen en de weg naar het Colosseum vraagt? Dan zou ik u willen aanraden naast dinosaurussen als Paul Ginsborg en Luigi Barzini, ook Marc Leijendekker in de koffer te stoppen. Naar verluidt noemde Michael Zeeman, Italië-correspondent voor de Volkskrant, 'Het land van de krul' het beste Nederlandstalige boek over Italië. Daar sluit ik me graag bij aan.

Uitgeverij Prometheus