Het zou een televisieprogramma van de EO kunnen zijn. Rimpelige handen die tastend door een doos foto's gaan en het ene na het andere kiekje tevoorschijn halen van mensen die ooit waren. De rimpelige handen horen bij een oude dame die het verleden vertelt voordat het voor altijd verloren raakt.

Zo is de opzet van Coe's recente roman The Rain Before It Falls, waarmee hij een soort geschreven audioboek heeft afgeleverd omdat de dame in spe, tante Rosamund, het verhaal heeft ingesproken op een bandje voor het nageslacht.

Fotoboek

Het bandje is bestemd voor het blinde meisje Imogen. Omdat Rosamunds nichtje Gill het in handen krijgt na het overlijden van Rosamund en Imogen nergens te vinden is, luistert Gill zelf de testamentaire tapes af. "Foto's spreken zelden de waarheid," zo luidt Rosamunds inleiding. Mensen lachen voor de camera, maar de tragedie van hun leven zien we niet terug op de beelden: die tragedies zitten in Rosamunds hoofd en ze moeten erbij verteld worden.

Cirkel

Het verhaal begint in de Tweede Wereldoorlog, met evacuaties en families die wreed uit elkaar worden gerukt. En als het niet de oorlog is, zijn het wel mensen die met een bloederige bijl aan de wortels van relaties staan. Een van die relaties is de lesbische liefde van Rosamund zelf, met een vrouw die een dochter heeft, Thea, waar ze gedurende twee jaar samen voor zorgen. Veel later zal deze Thea de blinde Imogen op de wereld zetten, en zo is de cirkel weer rond naar het heden.

Vervormd verleden

Coe heeft met The Rotter's Club en What A Carve Up! treffende zedenschetsen afgeleverd van de jaren zeventig en tachtig, en met The Rain bestrijkt hij maar liefst een halve eeuw geschiedenis. Maar nu van één stamboom, waarin naast raconte d'époque het thema wrede familiegeheimen de overhand heeft. Want de tragedie waar Rosamund aan het eind over vertelt, is zó wreed dat hij stevig aan het bevattingsvermogen rammelt. Waarmee niet alleen de vervormde waarheid van foto's maar ook die van Rosamunds zelfkennis vraagtekens oproept.

Is zij als getuige van drie generaties gemankeerde moeder/dochter-relaties, slechts passief chroniqueur zonder smetje op eigen blazoen? De waarheid is immers zo subjectief als een privé-uitzicht, en daarmee krijgt Coe's vertelling een nog wrangere bijsmaak, maar vooral omdat The Rain daarmee zo onvolledig lijkt.

GROTE letters

En dan nog iets over de uitgave: The Rain Before It Falls is bescheiden van omvang. In deze editie is het lettertype echter tot olympische proporties opgerekt zodat het 278 pagina's wordt. Alsof je een boekje voor slechtzienden leest. Wat is er mis aan een kleine, fijne uitgave als tussendoor stijloefening?


Uitgeverij: Penguin. De Nederlandse vertaling 'De Regen Voor Hij Valt' is verschenen bij uitgeverij Querido.