Originele roman over een man met beperkte verstandelijke vermogens. Wat een monstercarrière niet in de weg hoeft te staan, zoals Forrest Gump al bewees.

Met Odell Deefus heeft Forrest Gump er een duister broertje bij gekregen met de leus "life is like a box of bullets" op zijn bumpersticker. Want zoals Gump met zijn onbewuste Midas-touch alles wat hij aanraakte in goud veranderde, is het raadzaam om Deefus geen hand te geven. Deefus is dan wel geen moordenaar, hij heeft wel Magere Hein in zijn kielzog die hem overal op drie passen afstand vergezelt op zijn pad naar Callisto.

In Callisto is het rekruteringsbureau gevestigd waar Deefus zich wil aanmelden als vrijwilliger voor Irak. Op het eerste oog lijkt hij een van die beperkte types waar Michael Moore in zijn documentaire Fahrenheit 9/11 al zo naar uithaalde: de dommige Amerikaanse knul die zonder veel insight kennis de democratische waarden van zijn vaderland wereldwijd gaat verdedigen.

Stoffig Kansas

Zover als Callisto komt Deefus niet, en waarschijnlijk is dat maar goed ook. Autopech drijft hem naar een afgelegen huis in het kurkdroge achterland van Kansas. Waar schommelstoelen altijd op de veranda staan, tuinhekjes knarsend klapperen, tumbleweed wordt voortgerold door de hete wind en het opentrekken van een blikje Budweiser al een actiescène is. Krol schetst buitengewoon beeldend deze stoffige omgeving met vergeten Amerikaanse burgers die op eigen wijze hun bestaan invulling trachten te geven.

Warrige wereld

Door deze burgers belandt Deefus in een warrige wereld met een vers graf in een tuin, een lijk in een vrieskast, drugshandel en de contemporaine anti-terreurhysterie. Het is het soort boek waarvan je je afvraagt hoe en of dit ooit op de literatuurlijsten van de betere scholen terechtkomt als illustratief tijdsdocument. Want weinig aspecten van de net zo vermoeide als op hol geslagen Amerikaanse samenleving worden overgeslagen. Bruut geweld en moord die inmiddels achteloos zijn geworden, mediasensatie, racisme, geloofshysterie in de islam en in het christendom, de oorlog in Irak.

Inferno

De vraag is echter of zo'n Deefus-tiep als Forrest Gump de juiste persoon is voor het aansnijden van al deze kwesties. Want Deefus is dom én bijna autistisch slim genoeg om buiten schot te blijven, als kweepeer blijkt hij een nogal statische hoofdpersoon. In feite onderneemt hij zelf niet zo veel, maar ontstaat in zijn omgeving het ene brandje na het andere die uiteindelijk tot een nationale vuurzee leiden. Maar meer dan registreren van dit aanzwellende inferno doet Deefus niet - hij speelt nauwelijks een opzettelijk actieve rol in dit geheel. Die argeloosheid is in het eerste gedeelte van het boek van een meeslepende hilariteit, maar daarna blijkt niet bij machte om die bloedige odyssee te kunnen voorzien van de nodige inzichtelijke commentaar.

Deefus houdt het op: "Ik doe niks, het overkomt me maar." Dat heeft zijn charme op een Gumpiaanse manier, de issues echter vragen om een diepere visie van de auteur en daardoor boet het verhaal als tijdsdocument aan kracht in. De weg naar Callisto kan - op de lange duur - niet gelezen worden zonder een degelijke parate kennis van the state of the union om alles in de juiste context te kunnen plaatsen.

Uitgeverij Arena.