Kruisbestuiving tussen een doktersroman, Monty Python, porno en horror. De bedoelingen van Toby Litt zijn troebel, maar zijn surrealistische roman leest als een trein.

Wie zich de succesvolle TROS-dramaserie Medisch Centrum West nog voor de geest kan halen, herinnert zich ook de ontelbare amourettes, listige intriges en dramatische verwikkelingen rondom artsen, verplegend personeel en de patiënten van het soapziekenhuis. Dat het allemaal nog een tikje absurder kan laat Toby Litt zien in zijn surrealistische roman Hospital.

Verlangen

Doktersroman Hospital is een H-vormig gebouw met meer dan twintig verdiepingen ergens in Engeland. Wáár in Engeland blijft onduidelijk, net als de naam van het ziekenhuis. Het gebouw wordt door de personages en verteller steevast 'Hospital' genoemd - zonder lidwoord. Vreemd.

Toch lijkt Hospital een doodnormaal ziekenhuis te zijn. Patiënten met allerhande grote en klein kwetsuren worden ingereden of gevlogen. Er wordt gevochten om levens te redden. Verpleegsters smachten tijdens ingewikkelde operaties stilzwijgend naar briljante chirurgen die zij assisteren.

Tot zover heeft Litts roman opvallend veel weg van een gemiddelde doktersroman, zij het met een sarcastische ondertoon geschreven. Om middernacht - en zo'n honderdvijftig bladzijden in het boek - vliegt het verhaal pas uit de bocht.

Alle remmen los

Het duurt even, maar dan gaan ook gelijk alle remmen los. Terwijl een jongetje die een appelboomtwijgje uit zijn buik heeft groeien uit het immense ziekenhuis probeert te ontsnappen, vindt er op een andere verdieping een satanische seksorgie plaats. Weer ergens anders in het gebouw is een voodooritueel gaande. Buiten ontstaat een dikke mist waardoor Hospital van de buitenwereld afgesloten raakt en die mensen die zich buiten wagen spoorloos doet verdwijnen.

Eng? Het kan nog gekker: doden komen weer tot leven en patiënten genezen op miraculeuze wijze. Iedereen in Hospital is om middernacht onsterfelijk geworden. En dan is er nog de mysterieuze 'Rubber Nurse' die piepend door het gebouw rondwaart om zogenaamde lastpakken een 'lesje of twee te leren'.

Onsterfelijkheid

De ondertitel van Hospital luidt 'A Dream-Vision'. Maar de bizarre gebeurtenissen in Litts droomvisie zijn vooral absurdistisch van aard. De cartoon van Paul Hornschemeier op de kaft - een reusachtige rode boom die dwars door de verdiepingen van het ziekenhuis heen groeit - versterkt het gevoel dat er met de realiteit van alledag gespeeld wordt. "Hospital is the only proper response to the crazy times we live in", volgens de schrijver.

In wat voor rare tijd leven we dan? En belangrijker: wat is dat antwoord eigenlijk? De mensheid al eeuwenlang gepreoccupeerd met het streven naar onsterfelijkheid. Volgens de wetenschap ligt iets wat daar op lijkt na 2050 misschien binnen handbereik. Dat klinkt als goed nieuws, maar auteurs als José Saramago (Het Verzuim van de Dood, 2005) wijzen liever op de verschrikkelijke consequenties van een eeuwig leven.

Vlees

Ook Litt beschrijft de gevolgen in Hospital; het is wel een erg egocentrische gedachte dat alleen mensen zouden profiteren van onsterfelijkheid. En ja hoor, het duurt niet lang of kippen, varkens, schapen en zelfs runderen barsten uit de lichamen van de verschillende onsterfelijke mensen in het gebouw.

Dood gaan zij niet, wonden genezen weer, maar wat doet het een verschrikkelijke pijn! Het moet ook geen prettig gezicht zijn, openbarstende en uiteengereten lichamen waar wandelend vlees uit komt stappen. Net als de op sterk water staande ledematen in het ziekenhuis die tot leven komen.

Rubber Nurse

Pulproman, porno, horror: verrassend genoeg pik je deze onorthodoxe mix van genres. Dat is vooral te danken aan de losse en (soms iets te) beeldende schrijfstijl van Litt. Daarnaast hanteert hij een strakke scèneachtige aanpak, zoals die vaak in thrillers gebruikt wordt. Zijn humor is heerlijk zwartgallig en waar hij commentaar op de maatschappij geeft wordt hij niet moralistisch: het is gewoon zoals het is.

Toch zijn er teveel losse eindjes die maar niet aan elkaar geknoopt worden. Satanisme, seksorgies, voodoo en dan die appelboom die uit het jongetje groeit - en dan hebben we dat vreemde Rubber Nurse-karakter nog. Ze is intrigerend, maar Litt laat haar maar eventjes opdraven om haar vervolgens links te laten liggen. Op het eind blijft onduidelijk waar Hospital over gaat. Misschien ook wel nergens over. Misschien is absurdisme op zichzelf het enige antwoord op die rare, rare tijd waar wij in leven. Monthy Python is er niets bij.

Uitgeverij: Hamish Hamilton/Penguin