Turks Goud - Sherief Mukhtar

Maatschappelijk relevant boek over eergerelateerd geweld in het Turks-Koerdische milieu in Nederland. De jonge Sherief Mukhtar raakt weliswaar een snaar, maar is helaas geen begenadigd verteller.

Deze maand wordt in Friesland het eerste eerwraakhuis van Nederland geopend. Jonge meisjes die door hun familie worden lastig gevallen, kunnen hier voortaan terecht. Voorheen moesten zij zich maar zien te redden in de reguliere vrouwenopvang.

Dat bleek niet afdoende te zijn, maar het was altijd nog beter geregeld dan voor de jongens die met eergerelateerd geweld in aanraking kwamen; voor hen is er nagenoeg geen opvang. Het enige wat dan rest is onderduiken. Sherief Mukhtar is één van die jongens die nog steeds tussen wal en schip terecht komen.

Schokkend!

Het is bijna een klassiek verhaal. De twintigjarige Nederlands-Sudanese moslim Sherief Mukhtar heeft zijn leven voor elkaar: bijbaantje, dikke BMW cabrio onder zijn kont en uitzicht op een gouden toekomst. In de liefde heeft hij ook niets te klagen, hij is populair onder de (Turkse) meisjes.

Totdat hij de Turks-Koerdische Aselya ontmoet en hij met haar op straat gespot wordt. Vanaf dat moment moeten de tortelduifjes vluchten voor de familie van Aselya, die zich in de familie-eer aangetast voelt. Sherief en Aselya hebben trouwplannen, maar dat kan de vader noch de neef van Aselya iets schelen. Aselya moet thuis komen en Sherief moet dood. De autoriteiten staan erbij en kijken ernaar.

In Nederland gaat het vaker mis in de behandeling van uit de hand gelopen eergerelateerd geweld in het Turkse milieu. Deze kwestie is dan ook in golfbewegingen een hot item in de politiek. "Schokkend!" noemt Ayaan Hirsi Ali het relaas van de jonge Sherief.

"Lezen!" gebiedt Prem Radhakishun. Het onlangs in opspraak geraakte Tweede Kamerlid Khadija Arib doet er nog een schepje bovenop: "Iedereen die in Nederland woont, werkt en leeft zou dit boek moeten lezen!" Ze heeft ook het voorwoord voor haar rekening genomen.

Geen verteller

Daarmee is het verhaal van Mukhtar maatschappelijk relevant en zelfs uiterst politiek getint. Zijn waargebeurde verhaal met gefingeerde namen gaat over een van de eerste mannelijke slachtoffers van eerwraak in Nederland: hemzelf. Hij raakt een gevoelige snaar wanneer het gaat over misstanden in de Turks-Koerdische gemeenschap en diens nauwe verwantschap met de Turkse maffia en PKK.

Minutieus laat hij zien hoe zijn leven van het ene op het andere moment omsloeg in een regelrechte nachtmerrie. Daar valt weinig op af te dingen. Waar wél wat op valt af te dingen is de aanprijzing van actrice Adelheid Roosen op de achterflap: leest als een tierelier. Mukhtars thema is urgent, maar Mukhtar is geenszins een begenadigd verteller.

Gortdroog

Sherief dist een eindeloze stroom aan gortdroge en zich herhalende feiten op. Zijn stijl zou je journalistiek kunnen noemen, maar misschien zijn de termen kil en afstandelijk beter op hun plaats. De emotionele uitschieters in zijn verhaal doen dan weer denken aan die in puberromannetjes.

Daarbij is Sheriefs relaas confronterend noch schokkend. Eerwraak moet inderdaad bestreden worden, maar is een bekend fenomeen. De gebrekkige aanpak van politie en hulpverleners moet verbeterd worden, maar kan eveneens als bekend verondersteld worden. Toegegeven, het echte schrijverschap is voor weinigen weggelegd.

Het is dan ook een beetje oneerlijk Mukhtar hierop af te rekenen. Hij ambieert geen carrière als schrijver, maar hij heeft zijn verhaal op papier gezet omwille van rechtvaardigheid en om aandacht te vragen voor problemen gerelateerd aan eerwraak. Het boek bezorgt je een nare nasmaak als je bedenkt dat hij nog steeds ondergedoken zit. Zijn verhaal zal misschien niet beklijven, maar de aandacht is hem gegund.

Tip de redactie