Ian McEwan - On Chesil Beach

Een pasgetrouwd stel vertegenwoordigt het einde van het tijdperk der onschuld, waar evenwel van alles op af valt te dingen

Aan Chesil Beach zit begin jaren zestig een pasgetrouwd stel, Edward en Florence, in een feeëriek hotelletje om hun huwelijksnacht te beleven. Ze zijn jong, zielsverliefd en beste maatjes.

Dat laatste tot op zekere hoogte, want de tijdgebonden gene heeft haar ervan weerhouden om op te biechten dat ze gruwt van elk lichamelijk contact, hoeveel ze ook van haar kersverse echtgenoot houdt. Maar nu de ringen om de vingers zijn geschoven, is het uur U aangebroken. Hij huivert van verlangen, zij van afkeer omdat er geen weg meer terug is.

Spitzen

McEwan, die zoals altijd schrijft als een prima ballerina op de lichtste spitzen, houdt de lezer lang in het ongewisse over zijn intenties. Geeft hij vorm aan zijn bedenkingen over de preutse seksuele moraal van die tijd, of is dit juist een ode aan de 'ouderwetse' liefde die langzaam tussen twee geliefden kan rijpen?

Heel lang lijkt het laatste het geval als hij hun geschiedenis in flashbacks beschrijft. Maar eenmaal aangekomen op het punt van deze twee jonge mensen op die hotelkamer aan Chesil Beach, krijgt het verhaal een totaal andere wending.

Butterfly-effect

Het is een verrassende wending, en een waarop McEwan weer op zijn bekende beschouwelijk-filosofische terrein belandt. Hoe in enkele ogenblikken het leven van twee mensen compleet andere richting opgestuurd kan worden. Als een butterfly-effect in die hele vuurzee van actie, reactie, karakter, zintuig, gevoel, emoties en alles wat ons als mens definieert.

McEwan neigt hier naar het melancholische, en zijn bijna gelaten slotepisode waarmee hij 'Ach, zo gaan die dingen nu eenmaal' lijkt te zeggen, is een levenswijsheid die zijn werk typeert, net als in Atonement en in de formidabele post-9/11 roman Saturday.

Echo

Vergeleken met zijn vroegere werk, waarin McEwan weinig verhullend over seksualiteit en geweld schreef, is dit een opmerkelijk teder verhaal. Edward en Florence zitten op de breuklijn van seksuele bevrijding, en zijn als de laatste twee poortwachters die de deur naar de onschuld achter zich dicht hebben getrokken.

En toch, alle onschuld ten spijt, krijgt hun leven een wrede wending, hoe mild McEwans stijl inmiddels ook is geworden. Het is zelfs een relatief klein boekje; zo'n 150 pagina's. Maar wat blijven de beelden van Edward en Florence lang in je hoofd nagalmen met rijke, caleidoscopische echo.

Uitgeverij: Nilsson & Lamm.

Tip de redactie