Minder jongvolwassenen vapen, maar geen daling onder tieners
In 2024 vapeten minder jongvolwassenen dan een jaar eerder. Onder 18- tot 25-jarigen daalde het vapegebruik met 4 procentpunt. Maar dat is niet hele plaatje, want die daling is er niet onder tieners.
In 2024 gaf 9 procent van de 18- tot 25-jarigen aan weleens te vapen. Een jaar eerder was dat 13 procent, meldt statistiekbureau CBS dinsdag. Het gaat om jongvolwassenen die in het onderzoek zeiden "af en toe" of "dagelijks" te vapen.
Bij 5 procent van de vapegevallen zeiden de deelnemers ook weleens te roken. Dat betekent dat grofweg de helft van de jongvolwassenen die vapen, ook rookt.
Het aantal jongvolwassenen dat vapet is dus afgenomen. Het is niet duidelijk wat die daling heeft veroorzaakt.
In Nederland geldt sinds 1 januari van dit jaar een verbod op de verkoop van vapes en e-liquids met een smaakje, zoals cola, perzik, suikerspin of mango. Alleen de smaak van tabak is toegestaan. Op die manier probeert de overheid het gebruik onder jongeren terug te dringen.
Maar dat verbod lijkt nog niet te werken, want onder jongeren van twaalf tot achttien jaar is geen daling in vapegebruik te zien. Zo vapete 8 procent van de jongeren in 2024. Een jaar eerder was dat aandeel nagenoeg gelijk, laat het CBS desgevraagd aan NU.nl weten.
Stijging vapegebruik onder vijftien- en zestienjarigen
Dit percentage is weliswaar hetzelfde als dat van het CBS, maar het gaat om meerdere onderzoeken onder verschillende doelgroepen. De resultaten kun je daarom niet met elkaar vergelijken, maar het benadrukt wel dat het vapegebruik onder jongeren nog steeds hoog is.
Ook valt op dat een grote groep jongeren vapet én rookt. Bij vapen krijgen jongeren vaak meer nicotine binnen dan bij roken. Op die manier zou vapen ervoor kunnen zorgen dat ook het gebruik van sigaretten in de toekomst weer gaat toenemen.
De stijging in het aantal vapende jongeren is volgens Trimbos in heel Europa te zien. In Polen en Servië wordt het meest gevapet.
Zorgen onder longartsen
Hoewel vapen illegaal is voor minderjarigen, kunnen jongeren makkelijk aan vapes komen. Dat kan via dealers op straat, in tabakswinkels en vooral ook online. Volgens experts wordt een groot deel van de vapes via Snapchat-kanalen verkocht.
Longartsen zijn bezorgd over gebruik van vapes, vooral onder jongeren, omdat hun hersenen nog volop in ontwikkeling zijn. Daarbij blijkt vapen zeer verslavend, omdat de nicotine heel snel in de hersenen terechtkomt.
Artsen spraken eerder met NU.nl en vertelden over onder meer klaplongen en longbloedingen bij kinderen die veel vapen. Daarnaast zijn er mentale effecten als depressie, angst- en paniekaanvallen en slapeloosheid.
Ook waarschuwde het Trimbos dat het niet altijd duidelijk is wat er in een vape zit. Veel jongeren weten dan ook niet wat ze precies inademen. Daarover kun je meer lezen in onderstaand artikel.
