Vlaanderen gaat heel precies voorschrijven wat je als basisschoolleerling moet kunnen en weten. Nederland doet dat bewust niet, maar daar is ook kritiek op.

Vlaanderen wil vanaf 1 september nieuwe minimumdoelen in het basisonderwijs instellen. De Vlaamse overheid heeft ze met hulp van internationale experts heel concreet gemaakt.

Vlaamse leerlingen moeten in het zesde leerjaar - vergelijkbaar met groep acht in Nederland - bijvoorbeeld minimaal woorden kunnen spellen die je anders spelt dan je ze uitspreekt. Voorbeelden daarvan zijn 'team' en 'premier'.

De keuze om veel minder concreet voor te schrijven wat leerlingen moeten kennen, kunnen en ervaren, is volgens SLO bewust. Nederland is bang dat scholen zich anders alleen gaan richten op het halen van die ondergrenzen. "Terwijl we in Nederland willen dat scholen verder kijken dan het minimum", zegt een woordvoerder van SLO.

'Effect alleen te toetsen als je precies weet wat je wilt'

Professor Anna Bosman noemt de Nederlandse keuze voor minder concrete doelen "een heel slecht idee". De hoogleraar orthopedagogiek aan de Radboud Universiteit stelde op verzoek van Vlaanderen samen met andere internationale experts de voorgenomen Vlaamse leerdoelen op.

"Vaagheid is misschien leuk in de kunst, maar in het onderwijs moet het zo duidelijk mogelijk gemaakt worden wat er geleerd moet worden", stelt Bosman. "We kunnen alleen vaststellen of we leerlingen datgene hebben geleerd als je precies weet wat je wilt dat ze leren."

De PO-Raad zegt op de eigen website dat nieuwe kerndoelen hard nodig zijn. Volgens de koepel van basisscholen zijn de huidige kerndoelen te vaag en bieden ze leraren te weinig houvast.

Onduidelijkheid over woorden ontleend aan vreemde talen

Op het eerste gezicht klinkt het volgens Bosman misschien niet eens zo vaag als ergens staat dat leerlingen alle woorden van de Nederlandse spelling moeten beheersen. Maar doorvragen naar welke woorden daartoe gerekend moeten worden, levert volgens de onderzoeker naar leren en leerprocessen al snel onduidelijkheden op.

"Moeten ze dan ook kop-staartbotsing, sta-in-de-weg, intelligentiequotiënt en remedial teacher kunnen spellen?", geeft Bosman als voorbeelden. "Of woorden ontleend aan vreemde talen, zoals überhaupt, dixielandmuziek, gedeletet en saven? Je hebt geen flauw idee wat er verwacht wordt."

Nederland hoger op rekenranglijst dan Vlaanderen

De Nederlandse conceptkerndoelen worden op dit moment getest op scholen en indien nodig aangepast. Eind dit jaar krijgt de Tweede Kamer ze opnieuw ter inzage. Naar verwachting gaan de nieuwe kerndoelen Nederlands en wiskunde op 1 augustus 2026 in.