Het aantal cyberacties van Russische diensten en aan de Russische staat gelieerde hackgroepen neemt volgens de MIVD toe. Die nemen daarbij ook steeds meer risico.

De sabotageaanval was gericht op het digitale besturingssysteem van een publieksvoorziening, meldt de MIVD zonder details te noemen. Dit was voor zover bekend de eerste sabotageaanval in Nederland. Maar die aanval leidde volgens de dienst niet tot schade.

Ook probeerden Russen toegang te krijgen tot vitale infrastructuur (dat zijn zaken als elektriciteit, toegang tot internet en watervoorziening) in Nederland. Volgens de MIVD trof Rusland hiermee mogelijk voorbereidingen voor sabotage. Die operatie mislukte uiteindelijk, doordat de aanvallers geen toegang tot het netwerk kregen.

Verder waren er Russische cyberaanvallen op ov-bedrijven en websites van politieke partijen. Dat gebeurde "in een poging het Nederlanders moeilijk te maken hun stem uit te brengen tijdens de Europese verkiezingen".

MIVD ziet Russische dreiging 'niet afnemen, maar toenemen'

De MIVD waarschuwt al jaren voor Russische spionage. "De diensten zien de Russische dreiging tegen Europa - ook na een eventuele afloop van de oorlog met Oekraïne - niet afnemen, maar toenemen", schrijft viceadmiraal Peter Reesink, de directeur van de MIVD.

"Dit jaarverslag bevestigt dat we in een grijze zone tussen oorlog en vrede leven'', reageert minister van Defensie Ruben Brekelmans. Volgens de minister is de opdracht duidelijk. "We moeten ons elke dag verweren tegen cyberaanvallen, spionage en pogingen tot sabotage." Hij vindt het daarom belangrijk dat Nederland zich in een hoog tempo militair versterkt.

Nederland is een interessant doelwit

Nederland is interessant voor de Russen. Dat komt mede doordat hier veel internationale organisaties zijn gevestigd. Ook de steun aan Oekraïne, de hightechsector, de haven van Rotterdam en het feit dat Nederland een informatieknooppunt is, spelen mee.

Daarbij brengen de Russen de onderzeese infrastructuur in beeld. Dat duidt "op spionage en voorbereidingshandelingen voor verstoringen en sabotage". Daadwerkelijke verstoringen kunnen volgens de dienst leiden tot grote schade en ontwrichting in Nederland, Europa en de rest van de wereld.

De MIVD ondersteunt ook andere overheden die met Russische inmenging te maken krijgen. Zo hielp de dienst de Amerikaanse overheid een Russische beïnvloedingscampagne te verstoren. Daarbij werden pro-Russische boodschappen verspreid op sociale media.

Turbulente tijden en Chinese dreiging

Reesink spreekt van "turbulente ontwikkelingen in de internationale politiek en op het gebied van bondgenoten". Zekerheden worden volgens hem ter discussie gesteld. "De snelheid waarmee dit gebeurt en het potentiële effect op onze veiligheid zijn ongekend."

Ook voor China is Nederland een belangrijk doelwit. "In 2024 voerden Chinese cybereenheden opnieuw operaties uit tegen Nederland en bondgenoten in de EU en de NAVO", staat in het verslag.

Vorig jaar kwam naar buiten dat Chinese spionagesoftware was aangetroffen op een computersysteem van het ministerie van Defensie. Maar doordat het systeem losstond van het netwerk van Defensie leidde de malware niet tot schade.