De politie telde het afgelopen jaar fors meer aanslagen met explosieven op woningen en bedrijven. Dat blijkt uit de jaarcijfers van het korps. Niet alles is negatief: er is een forse daling van het aantal winkeldiefstallen en woninginbraken gesignaleerd.

In 2024 zijn 1.244 aanslagen met explosieven op woningen en bedrijven geregistreerd. Dat waren er één jaar eerder nog 901. "We hebben te maken met een fenomeen dat de afgelopen twee jaar een enorme vlucht heeft genomen", zegt programmamanager High Impact Crime Jos van der Stap erover.

Volgens Van der Stap komt dat doordat mensen relatief eenvoudig aan vuurwerkexplosieven kunnen komen. Dat kan volgens hem niet los worden gezien van "de diepgewortelde vuurwerkcultuur in Nederland".

"Daardoor wordt ook steeds vaker naar dit extreme middel gegrepen om privéconflicten uit te vechten", zegt Van der Stap. Wel wijst hij erop dat de politie steeds vaker de uitvoerders weet te pakken.

Daartegenover staat dat er fors minder winkeldiefstallen en woninginbraken zijn waargenomen. Het aantal woninginbraken daalt al een aantal jaren: in 2024 ging het om 22.000 incidenten, tegenover 92.000 in 2013.

Over heel 2024 zijn net geen 65.000 misdrijven geregistreerd. Dit betekent een daling van 0,5 procent ten opzichte van een jaar eerder. Vooral de zakkenrollerij en winkeldiefstallen zijn teruggedrongen. De politie wijst naar maatregelen van supermarkten rondom zelfscankassa's als mogelijke oorzaak van de daling.

Online criminaliteit neemt toe

Door een toename van zaken als hulpvraagfraude en telefonische helpdeskfraude zat de online criminaliteit vorig jaar wel in de lift. Daartegenover staat een daling van cybercrime. Hacks of dreigementen met ransomware worden door de politie tot cybercrime gerekend.

"Cybercrime effectief bestrijden kan alleen als dit breed wordt aangepakt", zei een woordvoerder van de korpsleiding eerder tegen NU.nl. Dat kan volgens de zegspersoon als het Openbaar Ministerie (OM), de politie en publieke én private partners intensief samenwerken.

"Brede bestrijding houdt in dat we cybercrime niet alleen opsporen en vervolgen, maar ook deze vorm van criminaliteit tegenhouden (verstoren), de schade beperken (via notificatie) en dader- en slachtofferschap voorkomen (preventie)."

'Politie-inzet bij incidenten met verwarde personen niet effectiefste'

Ten slotte meldt de politie dat het vorig jaar een recordaantal meldingen van overlast door personen met onbegrepen of verward gedrag heeft geregistreerd. Het gaat om 149.827 meldingen, terwijl dat er een jaar eerder nog 141.817 waren.

Naast extra werkdruk voor politiemedewerkers ziet de politie ook dat personen met onbegrepen of verward gedrag bij ernstigere incidenten betrokken zijn. "Denk aan de gijzeling in Ede in maart vorig jaar, of aan moord of doodslag of zedendelicten", zegt Martin Sitalsing, politiechef van de eenheid Noord-Nederland en portefeuillehouder Zorg & Veiligheid.

Sitalsing onderstreept dat de politie in actie moet komen zodra de veiligheid van mensen in het geding is. Maar hij zegt ook dat personen met onbegrepen of verward gedrag meer gebaat zijn bij hulp dan bij een politieoptreden.

"Aangezien wij geen zorgverleners zijn, is de inzet van politie vaak niet de effectiefste. Er moet daarom veel meer aandacht uitgaan naar hulp en zorg, zodat we dergelijke situaties kunnen voorkomen", besluit Sitalsing.