Zes instellingen voor gesloten jeugdzorg worden onder verscherpt toezicht geplaatst. De instellingen houden zich volgens de inspectie niet aan de regels. Zo sluiten ze jongeren soms op in hun slaapkamer.

De problemen doen zich voor op zeven locaties van zes instellingen. Het gaat om Levvel in Amsterdam, Elker in Groningen, Almata in Ossendrecht, Via Jeugd in Cadier en Keer, Schakenbosch in Leidschendam en Pactum in Deurne en Zetten.

De instellingen zijn deel van de zogenoemde JeugdzorgPlus. Dat zijn gesloten instellingen voor jongeren die een groot gevaar voor zichzelf of voor anderen vormen. Een rechter moet toestemming geven voor plaatsing op JeugdzorgPlus.

Jeugdzorg moet aan een aantal voorwaarden voldoen. Zo moet elke jongere een afzonderlijke veilige ruimte hebben, mogen ze niet worden opgesloten in hun slaapkamer, mag de groepsgrootte niet groter zijn dan zes en mag de vrijheid in de huisregels niet verder worden ingeperkt.

Extra controles en gesprekken met jongeren

De zes instellingen voldoen niet aan deze eisen. Volgens de IGJ vormt die overschrijding "een direct risico voor de kwaliteit en de veiligheid van de jeugdhulp". De instanties staan daarom onder verscherpt toezicht. Ze hebben zes maanden om wel aan de voorwaarden te voldoen.

In de periode van het verscherpt toezicht houdt de inspectie nauw contact met de instellingen. Zo kan de IGJ onverwacht op bezoek komen. Ook zal de inspectie met jongeren spreken en wordt over de gang van zaken "openbaar gerapporteerd".

Naast deze zes instellingen moeten drie andere aanbieders van JeugdzorgPlus verbeteringen doorvoeren.

Branche is kritisch op besluit

Brancheorganisatie Jeugdzorg Nederland is kritisch op het besluit van de inspectie. De sector wil in de komende jaren stoppen met de gesloten opnames, maar is nu aan het uitzoeken hoe de jongeren dan wel moeten worden geholpen.

De gesloten afdelingen worden tegenwoordig gezien als te streng. In 2030 moeten deze instellingen daarom verdwenen zijn en in plaats daarvan moeten kleine open behandelcentra komen.

"Veranderen kost tijd", zegt bestuurslid Mirjam van den Nieuwenhuijzen. Volgens haar wordt die verandering soms tegengewerkt door de bestaande regels. "Dat de inspectie nu verscherpt toezicht instelt, is moeilijk uit te leggen."

Ook Pactum is niet blij. "We zitten nog midden in de verandering van JeugdzorgPlus. Onze medewerkers werken hard om die te realiseren en de jeugdigen de best mogelijke zorg in de beste omstandigheden te bieden."