Dit weten we nu over het geweld tegen Israëlische supporters in Amsterdam
Door onze nieuwsredactie9 nov 2024 om 06:00
In Amsterdam zijn in de nacht van donderdag op vrijdag tientallen Israëlische supporters aangevallen na de Europa League-wedstrijd tussen Ajax en Maccabi Tel Aviv. Burgemeester Femke Halsema noemt het een antisemitische geweldsuitbarsting. Dit weten we nu over het geweld.
Voor zover bekend zijn de aanvallen uitgevoerd door "jongens die op scooters kriskras door de stad reden". Dat maakte het voor de politie moeilijk om de aanvallen te voorkomen. De relschoppers gingen er na de mishandelingen snel vandoor om vervolgens op andere plekken geweld te gebruiken.
In de buurt van de Johan Cruijff ArenA bleef het na het laatste fluitsignaal rustig. Vooral in het centrum van de hoofdstad ontstonden geweldsincidenten. Daar waren 's nachts grote groepen op zoek naar Israëlische supporters die op weg waren naar hun hotel. Op internet gaan beelden rond waarop te zien is hoe ze mensen benaderden en vroegen om hun paspoort te laten zien.
Bij een vermoeden dat de mensen Israëlisch waren, werden ze geslagen en getrapt. Dat valt te zien in onderstaande video, maar de schokkende beelden zijn niet voor iedereen weggelegd.
Agenten wisten 's nachts toch nog 62 mensen aan te houden. Tien van hen zaten vrijdagavond nog vast: acht volwassenen en twee minderjarigen.
De verdachten zitten vast voor openlijke geweldpleging tegen personen en groepen. De groep die intussen is vrijgelaten, wordt verdacht van belediging en het gooien van vuurwerk. Vrijdagavond arresteerde de politie op basis van beelden nog een 26-jarige man op verdenking van geweld tegen een persoon.
Na de aanvallen zijn vijf mensen in het ziekenhuis aan hun verwondingen behandeld. Zij konden het ziekenhuis vrijdagochtend allemaal verlaten. Nog eens twintig tot dertig andere mensen liepen lichte verwondingen op.
Burgemeester Halsema spreekt van een "gitzwarte nacht", maar weerspreekt dat de politie niet goed was voorbereid. Na de wedstrijd waren er in de "nachtelijke uren" tweehonderd leden van de mobiele eenheid (ME) en zeshonderd agenten in diverse functies actief in de binnenstad, zegt een politiewoordvoerder tegen NU.nl.
De woordvoerder vertelt niet wanneer de inzet van ME'ers en politie werd afgeschaald. "Daar gaan we nu niet specifiek op in, dat is onderdeel van het onderzoek." Verdeeld over de dag en de nacht werden uiteindelijk 1.210 politiemensen ingezet. Volgens Halsema en politiechef Peter Holla is dat een "uitzonderlijk grote" politiemacht.
Het tweetal legde op een persconferentie uit dat de politie uiteindelijk heeft besloten om de supporters van Maccabi Tel Aviv in een grote groep te verzamelen. Daar kon de ME hen beschermen. Daarna zijn de supporters naar hun extra beveiligde hotels gebracht. De rust keerde rond 3.00 uur terug in het Amsterdamse centrum.
In de nacht van woensdag op donderdag was het ook al onrustig in de hoofdstad. Op sociale media circuleerden geruchten dat supporters van Maccabi en pro-Palestijnse activisten slaags raakten.
De politie blijft bij haar statement van donderdagochtend op X dat er "spanningen" waren. Bij de Holland Casino op het Max Euweplein voorkwam de politie een confrontatie tussen een groep taxichauffeurs en "een groep bezoekers".
Ook meldde de politie dat op het Rokin een Palestijnse vlag van een gevel was getrokken, zoals te zien is in onderstaande video.
Ook donderdagmiddag waren er op de Dam voor de wedstrijd een paar opstootjes tussen Maccabi-supporters en pro-Palestijnse betogers. De politie hield daar tien mensen aan.
Het Openbaar Ministerie (OM) onderzoekt of het geweld van tevoren georganiseerd was. Daarnaast kijkt het OM of er verbanden zijn tussen de verdachten en hoe ze tot de gewelddadige acties zijn gekomen, zei hoofdofficier van justitie René de Beukelaer op de persconferentie. Daarbij maken rechercheurs gebruik van camerabeelden van het geweld.
Halsema vertelde op de persconferentie dat op Telegram werd opgeroepen tot een "Jodenjacht". Deze Telegram-groepen zijn ook onderdeel van het politieonderzoek.
De politie roept mensen die andere beelden van het geweld hebben op om deze met de politie te delen.
De Israëlische regering heeft meerdere keren gereageerd op het geweld. De Israëlische premier Benjamin Netanyahu wilde twee vliegtuigen naar Amsterdam sturen om Israëlische burgers terug te halen, maar de Israëlische regering zag daar later op de dag toch van af.
Netanyahu belde vrijdagochtend met premier Dick Schoof en vrijdagmiddag met PVV-leider Geert Wilders. De Nederlandse politici spraken daarbij hun afschuw uit over het geweld en verzekerden de Israëlische premier dat de daders worden vervolgd. Koning Willem-Alexander sprak met de Israëlische president Isaac Herzog.
Er gaan ook geruchten rond over informatie die de Israëlische veiligheidsdiensten met de Nederlandse diensten zouden hebben gedeeld. Een Israëlische journalist deelde op X dat de secretaris-generaal van het Israëlische ministerie voor Diaspora dat zou hebben gezegd. Wilders deelde dat bericht op X.
Maar Halsema ontkracht berichten dat de Nederlandse inlichtingendienst AIVD was ingeseind door Israël over mogelijke aanvallen. "Justitie heeft ons verteld dat dit niet klopt", zei Halsema op de persconferentie. NU.nl heeft meermaals geprobeerd om de uitspraak van de secretaris-generaal bij het Israëlische ministerie te verifiëren, vooralsnog zonder succes.
Halsema had van tevoren bij de Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid (NCTV) wel om een "extra dreigingsinschatting" gevraagd. Dat deed ze vanwege de combinatie van de wedstrijd, de herdenking van Kristallnacht op dezelfde dag en vanwege de spanningen in de stad rondom de pro-Palestijnse protesten. Volgens de NCTV moest Amsterdam maatregelen nemen, maar was er geen concrete dreiging voor ontsporing.
Veel politici veroordeelden het geweld en Maccabi-fans zijn boos. Zij vinden dat de Nederlandse politie heeft gefaald, omdat ze op meerdere plekken 'nergens te bekennen' waren. Dat valt te lezen in onderstaande reportage.
We sluiten de reactiemogelijkheid onder berichten over de onrust in Amsterdam standaard omdat we zien dat NUjij'ers de huisregels overtreden onder deze berichten.
De hevigheid van de discussies maakt goede moderatie lastig. Tot die tijd zien we je graag terug onder onze andere producties.
Is er een foutje in bovenstaand artikel geslopen? Mail ons dan op redactie@nu.nl.
