Woede bij Maccabi-fans na geweld: 'Politie was nergens te bekennen'
Het geweld tegen supporters van de Israëlische voetbalclub Maccabi Tel Aviv van donderdagavond in Amsterdam is wereldnieuws. Terwijl veroordelingen door politici elkaar in rap tempo opvolgen, rijst de vraag of het voorkomen had kunnen worden. Fans van Maccabi zijn kritisch.
"De politie heeft het helemaal verkeerd aangepakt." Eytan, Maccabi-supporter van rond de vijftig jaar rookt vrijdagmorgen buiten de vertrekhal op Schiphol een sigaret. Naast hem staat zijn zoon. "Hij is nog een beetje van slag", zegt hij tegen NU.nl. "Ik heb hem vannacht teruggevonden in een kroeg. Alleen, gelukkig. Ze joegen duidelijk op groepjes."
Met 'ze' bedoelt de Israëlier naar eigen zeggen 'tientallen' in het zwart geklede jongeren. Die stonden na de wedstrijd bij station Amsterdam Centraal buiten te wachten op Maccabi-fans die met de metro vanuit de Johan Cruijff ArenA naar het centrum waren gereisd. Zodra de Maccabi-fans zich in het zicht vertoonden, volgde het geweld snel.
De politie was voorbereid op ongeregeldheden, al bekeek burgemeester Femke Halsema het in eerste instantie vooral door de voetbalbril. Dreigde er geweld tussen de fans van beide clubs? Maar supporters van Ajax en Maccabi kunnen goed door één deur. De dertigjarige Lavi zegt vrijdag op Schiphol: "De Ajax-fans hadden niets tegen ons. Het waren vooral gasten met Palestijnse vlaggen. Die waren heel agressief. Het was erg dreigend, donderdag overdag al."
Anders dan normaal
Het gebeurt meerdere keren per jaar dat grote groepen supporters vanuit het centrum naar het stadion moeten worden begeleid. Knokpartijen met Ajax-fans komen dan ook regelmatig voor. Maar nu kwam het geweld niet vanuit de aanhang van de Amsterdamse club. Dat maakte de situatie anders dan bij een 'normaal' bezoek van Europese tegenstanders van Ajax.
De dreiging kwam vanuit andere hoek. Een pro-Palestijnse betoging voor de hoofdingang werd al verplaatst naar een plein verderop. Achthonderd agenten waren opgetrommeld. Bij de ArenA was veel meer politie dan de gemiddelde wedstrijd. Wegen richting het stadion en de omgeving van de stations werden nauwlettend in de gaten gehouden door ME.
"In het stadion voelden we ons dan ook veilig. Daar was niets aan de hand", verklaart Maccabi-supporter Eytan. "Maar terug in het centrum was de politie nergens te bekennen en stonden wij er alleen voor. Er was een grote groep met Palestijnse vlaggen. Ze riepen 'Allahoe akbar'", beschrijft de Israeliër, die blij is dat hij weer naar Tel Aviv vliegt.
Het uitvak van Maccabi Tel Aviv in de Johan Cruijff ArenA. | Beeld: Getty Images'Politie heeft gefaald'
Wist hij wat hij kon verwachten in Amsterdam? "Luister, ik ben niet gek, we snappen heus wel dat je je als Israëliër niet overal veilig kunt wanen. Dat is ook niet nieuw; het was voor de oorlog ook al zo. Ik heb wel gelezen dat er een demonstratie zou zijn, maar in Amsterdam verwacht ik niet dat we zo slecht beschermd zouden worden. De politie heeft echt gefaald. Ze hebben alleen het stadion beveiligd, maar daar zat het probleem helemaal niet. Ik heb veel fanatiek geweld gezien."
Dat merkte Lavi ook. "We liepen met vijf man op straat in Amsterdam toen er twee scooters van achteren kwamen. Ze probeerden op ons in te rijden. Een van ons kreeg een klap. Volgens mij had ook iemand een mes. We zijn gaan rennen. Daarna reden ze weer weg. Het waren lafaards."
Ongekend grote politie-inzet
Het waren dit soort hit-and-runaanvallen waartegen de Amsterdamse politie weinig kon uitrichten. Politiechef Peter Holla wees op een voor Amsterdamse begrippen "ongekend grote politie-inzet", ook uit andere delen van het land. Er waren ook mobiele eenheid, agenten te paard, hondengeleiders en aanhoudingseenheden. Achter het station stond een waterwerper gereed.
Maar deze inzet kon het geweld van donderdagavond niet voorkomen, was vrijdag ook de conclusie van Holla zelf. Het bleek "bijzonder moeilijk" om op te treden tegen de hit-and-runaanvallen waar de Israëliërs op verschillende plekken in de stad slachtoffer van zijn geworden.
Deze "jongens op scooters" reden kriskras door de stad, vertelde burgemeester Halsema. "Voetbalfans werden geslagen en geschopt, waarna relschoppers er snel vandoor gingen, vluchtend voor de politiemacht".
Het gedrag van Israëlische supporters blijft ook niet onbenoemd. Zo werd woensdag een Palestijnse vlag van een gevel getrokken en op de Dam een Palestijnse vlag in brand gestoken. Ook zouden ze zich provocerend hebben gedragen door anti-Palestijnse en anti-Arabische liederen te zingen. Maar dat is "geen enkel excuus" voor de geweldsincidenten die een dag later volgden, vindt Halsema.
Nog veel onduidelijk
De grote vraag die na de gebeurtenissen blijft hangen is of de politie dit soort aanvallen kon zien aankomen en of daartegen op te treden is. Maar veel is nu nog onduidelijk. Halsema kondigde vrijdag al een onafhankelijk onderzoek aan naar het handelen van de autoriteiten rond de onrust. Ook wordt er onderzoek gedaan naar de aanvallen zelf: waren deze georganiseerd?
Zo voelde het wel voor Maccabi-fan Aviv (22), die vrijdagochtend op het punt stond in te checken voor zijn vlucht naar huis. "We wisten wel dat dit kon gebeuren, maar dat het zo erg zou zijn had ik niet verwacht. We waren woensdagavond al in Amsterdam. Een vriend van mij werd aangevallen door een taxichauffeur. Verder viel het mee. Maar na de wedstrijd werden we vanaf het station achtervolgd door gasten op scooters. Ze joegen duidelijk op groepjes van ons. We konden net aan ons hotel bereiken, maar we hebben wel de nodige klappen en trappen gehad. Daar hebben ze nog lang voor de deur gestaan. Het kwam zeker georganiseerd over."
Supporter Ariel merkte donderdag overdag al dat er veel aandacht was voor de grote groep waarmee hij op de Dam stond. Dat was ook de groep Maccabi-fans die zelf provocerende liederen zong, geeft hij toe. "Er reden al scooters in de buurt met jongens die ons duidelijk in de gaten hielden." De inwoner van Tel Aviv trok zijn conclusies. "Na de wedstrijd zijn we met de taxi direct naar het hotel gegaan en hebben we het geweld dus kunnen ontwijken. Maar ik heb de beelden gezien. Het was verschrikkelijk."