Verplichte discriminatietraining voor ambtenaren kan averechts werken
Zeker 650 medewerkers van de Dienst Toeslagen hebben een verplichte training afgerond om onbewuste vooroordelen te herkennen en zo herhaling van het toeslagenschandaal te voorkomen, zegt het ministerie van Financiën tegen NU.nl. Maar het risico bestaat dat de trainingen geen effect hebben.
In januari 2021 trad het kabinet-Rutte III af, toen bleek dat de Belastingdienst duizenden ouders onterecht had behandeld, alsof ze fraudeerden met de kinderopvangtoeslag. Mensen met een migratieachtergrond of een 'buitenlands' klinkende naam waren vaker het slachtoffer van dit toeslagenschandaal. Dat was een vorm van discriminatie, gaf de Staat later toe.
Daarom moeten ruim 4.000 medewerkers een verplichte online training volgen of een groepsgesprek voeren om onbewuste vooroordelen te leren herkennen. Onder hen zijn ook de ruim 2.400 medewerkers van de Uitvoeringsorganisatie Herstel Toeslagen (UHT). Dat onderdeel van de Dienst Toeslagen is speciaal opgericht om het leed van gedupeerde toeslagenouders te herstellen.
De online trainingen zijn in augustus begonnen, zegt het ministerie tegen NU.nl. Zeker 650 belastingambtenaren zouden de e-learnings inmiddels hebben afgerond.
'Verplichte training kan ook averechts werken'
Hanneke Felten, senior onderzoeker aanpak discriminatie bij kenniscentrum Movisie, vertelt aan NU.nl dat een verplichte training ook risico's inhoudt. "Het verplichte karakter kan juist averechts werken. Soms baat het niet, maar schaadt het wél."
Ook over online trainingen om onbewuste vooroordelen te herkennen, heeft Felten twijfels. "Je moet kunnen oefenen met concrete situaties. Dat doe je idealiter in een live omgeving."
Dienst Toeslagen wil in gesprek met toeslagenouders
Verantwoordelijk staatssecretaris Nora Achahbar (Toeslagen en Douane) beloofde vorige week dat de Dienst Toeslagen in gesprek gaat met alle toeslagenouders die tot nu toe 143 klachten en 120 meldingen hebben ingediend bij het College voor de Rechten van de Mens. De bewindspersoon herhaalde nog maar eens wat het ministerie van Financiën in juni ook al zei tegen NU.nl.
Tot nu toe heeft de Dienst Toeslagen veertien toeslagenouders zo'n gesprek aangeboden, laat het ministerie weten. Twee "burgergesprekken" zouden inmiddels naar tevredenheid van de gedupeerde ouders hebben plaatsgevonden. Een derde gesprek zou volgende maand op de planning staan.
Drie toeslagenouders hebben een gesprek met de Staat afgewezen. Eentje zou nog twijfelen.

