Archeologen gaan donderdag een prehistorische boomstamkano opgraven in Noord-Brabant. De vondst werd al in juni gedaan en is uniek: er zijn ongeveer tien van dit soort kano's gevonden in Nederland, zegt Oertijdmuseum-curator Maarten de Rijke tegen NU.nl.

De kano werd gevonden op een stuk land in het Noord-Brabantse plaatsje Esch. Er werd archeologisch onderzoek gedaan, omdat daar twee huizen worden gebouwd. Volgens De Rijke is het "redelijk standaard" om voor de bouw te kijken of de grond archeologisch interessant is.

De Rijke: "Het is een vrij groot stuk land, maar bij de tweede sleuf (een lange en brede kuil, red.) was het al raak. Echt geluk".

Hoewel de vondst in juni werd gedaan, kan het exemplaar nu pas worden opgegraven. De kuil werd tijdelijk dichtgegooid omdat er eerst veel geregeld moest worden. "Je moet een graafmachine regelen en alle betrokken instanties willen hun zegje doen", licht de curator toe.

Boomstamkano's waren de belangrijkste vorm van transport in de natte delen van prehistorisch Nederland. Archeologen vermoeden dat er toen duizenden boomstamkano's waren. Maar deze uitgeholde boomstam is uniek, benadrukt De Rijke.

"In de jaren zestig is hier ook een keer een kano gevonden. Die was maar duizend jaar oud, een gewone kano van planken. Deze nieuwe vondst heeft onder een laag veen gelegen. Door de zuren van het veen is het hout in goede staat gebleven."

Oudste vaartuig ter wereld komt uit Drenthe

Een groep archeologen gaat de kano donderdag voor het oog van basisschoolkinderen opgraven en bergen. Volgens De Rijke wordt als het ware "een heel blok zand" uit de grond gehaald, waarna de kano in het Oertijdmuseum verder schoongemaakt wordt met behulp van kwasten. Dat neemt volgens de curator een week in beslag. Dan zal blijken of het vaartuig daadwerkelijk in goede staat verkeert.

De oudste boomstamkano ooit werd gevonden in het Drentse Pesse. Dat exemplaar is ongeveer tienduizend jaar oud en daarmee het oudste vaartuig ter wereld. Of de boomstamkano uit Esch net zo oud is, moet nog blijken. Waarschijnlijker dateert deze uit de IJzertijd, een tijdperk dat zich afspeelde in de laatste eeuwen voor Christus. Uit die periode zijn acht vergelijkbare boomstamkano's bekend, die uit Esch zou het kleinst zijn.