Jonge kinderen die naar ons land zijn gevlucht hebben onnodig veel moeite met het leren van Nederlands. Ook hebben ze een lager zelfbeeld. Het Nederlandse asielbeleid draagt daaraan bij, blijkt uit onderzoek dat NU.nl voor verschijning heeft ingezien.

Veel vluchtelingenkinderen moeten steeds verhuizen naar nieuwe tijdelijke opvangplekken. Daardoor moeten ze steeds opnieuw relaties opbouwen met andere leerlingen en leerkrachten. Dat constateert onderwijskundige Hanneke Leeuwestein, die in migratie is gespecialiseerd, in onderzoek waarop ze op 10 oktober promoveert aan de Rijksuniversiteit Groningen.

Daaruit blijkt dat de taalprestaties en het zelfbeeld van schoolgaande asielkinderen van vier tot acht jaar achterblijven. Ook eerdere onderzoeken wijzen op schade voor vluchtelingenkinderen die steeds moeten verhuizen.

Leerkrachten doen hun best de vluchtelingenkinderen een veilige en stabiele plek te bieden en goed onderwijs te geven, benadrukt Leeuwestein tegen NU.nl. "Maar als deze leerlingen steeds moeten verhuizen, is het dweilen met de kraan open."

Het gebrek aan taalvaardigheid en welbevinden van vluchtelingenkinderen heeft op de lange termijn gevolgen voor de Nederlandse samenleving, stelt de onderwijskundige. "Als het hier al misgaat voor ze omdat ze de taal niet goed spreken en zich niet goed voelen, komt dat de samenleving niet ten goede."

'Jonge gestreste asielzoekertjes kennen IND al'

Tijdens haar onderzoek bezocht Leeuwestein meerdere basisscholen en sprak ze met vluchtelingenkinderen. Hun leerkrachten zagen veel stress bij hen, mede door het Nederlandse asielbeleid. "Ze weten nu al wat de IND (Immigratie- en Naturalisatiedienst, red.) is en dat is zorgelijk", zegt Leeuwestein. "Dat gebrek aan rust werkt hun ontwikkelingskansen tegen."

Voor haar promotieonderzoek vergeleek Leeuwestein een groep van 136 kinderen van vier tot acht jaar met een vluchtachtergrond uit 28 landen met 406 leeftijdsgenootjes zonder asielachtergrond.

Afran Groenewoud is verslaggever samenleving en inclusie

Andere onderzoekers herkennen de conclusies

Eva Klooster herkent de conclusies van Leeuwesteins promotieonderzoek. Klooster is onderzoeker bij LOWAN, de landelijke organisatie voor ondersteuning bij onderwijs aan nieuwkomers. "Ook bij onderwijs aan vluchtelingenkinderen ouder dan twaalf jaar zien wij dat door de vele verhuizingen voor veel leerlingen de randvoorwaarden om te leren ontbreken, zoals rust, structuur en veiligheid", zegt ze.

Ook senior onderzoeker Suzan de Winter-Koçak van Kennisplatform Inclusief Samenleven herkent de conclusies van Leeuwestein. Zowel Klooster als De Winter-Koçak is niet betrokken bij het promotieonderzoek van Leeuwestein.

Deskundigen trokken aan de bel bij kabinet

De "frequente en vaak laat aangekondigde verhuizingen" zorgen voor veel stress bij kinderen met een vluchtachtergrond, concludeert Leeuwestein. Dat is "in absoluut contrast met de principes van traumasensitief lesgeven" binnen het basisonderwijs. Daar ligt de nadruk op veiligheid, vertrouwde relaties en voorspelbaarheid voor leerlingen.