Twee Britse militairen worden tachtig jaar na vermissing begraven in Oosterbeek
Er is volgende maand een bijzondere begrafenis op de Airborne Begraafplaats in Oosterbeek. Het gaat om twee Britse militairen die tachtig jaar geleden bij Operatie Market Garden in Gelderland vermist raakten.
De twee militairen zijn luitenant Dermond Anderson en soldaat Henry Moon, meldt het Nederlandse ministerie van Defensie. Hun stoffelijke resten werden teruggevonden, geborgen en uitvoerig onderzocht door de Bergings- en Identificatiedienst Koninklijke Landmacht (BIDKL)
Nu kunnen Anderson en Moon met "militaire eer" worden begraven, meldt Defensie. Dat zal op 18 september gebeuren door hun eigen regimenten in bijzijn van nabestaanden. Het Britse ministerie van Defensie organiseert de plechtigheid in samenwerking met BIDKL en de gemeente Renkum.
Identificatieproces duurt vaak jaren
Moon werd iets minder dan vier jaar geleden gevonden tijdens werkzaamheden rondom het verbredingsproject van de A15. Anderson werd in november 2022 gevonden tijdens gericht locatieonderzoek in Oosterbeek. Dat de stoffelijke resten pas jaren later kunnen worden begraven, heeft te maken met het lange en intensieve identificatieproces, legt kapitein Geert Jonker van BIDKL uit aan NU.nl.
Direct na een vondst is namelijk nog niet bekend wie er is gevonden, laat staan namens welk land diegene vocht. "Daarom doen we eerst historisch onderzoek naar de locatie van de vondst: wie zijn daar vermist geraakt? Vervolgens stellen we lijsten samen met kandidaten die overeenkomen met het biologisch profiel van de stoffelijke resten", legt Jonker uit.
Dan moet er DNA-onderzoek plaatsvinden om verwanten te kunnen opsporen. Dat proces kan maanden of zelfs jaren duren, zegt Jonker. En soms zijn er meerdere kandidaten mogelijk, waardoor er geen DNA-match plaatsvindt. Dat gebeurde bij Moon, zegt Jonker. "We hadden meerdere kandidaten, die zijn we tegelijk gaan natrekken", zegt hij. Toen een match op niets uitliep, was er alweer een jaar voorbij.
Het is moeilijk te zeggen hoe vaak opsporingsonderzoek uitmondt in een match. "Moon en Anderson zijn Britten. Dan gebeurt het zelden dat iemand ongeïdentificeerd de deur uitgaat", zegt Jonker. "Dat heeft er vooral mee te maken dat er meer gegevens bewaard zijn gebleven, waardoor het relatief eenvoudig is om kandidatenlijsten te maken." Die gegevens geven een goed inkijkje in welke militair waar en wanner vermist is geraakt.
Bij Duitse militairen is het veel moeilijker, hoewel die wel een stuk vaker gevonden worden, zegt Jonker. "Ongeveer twee derde van alle vondsten betreft een Duitser. Maar Duitse soldaten zonder herkenningsplaatje zijn vrijwel niet-identificeerbaar." Van hen zijn amper gegevens bewaard gebleven.
Moon en Anderson deden mee met Operatie Market Garden
Moon was begin twintig toen hij meedeed aan de beruchte operatie D-day, die op 6 juni 1944 plaatsvond in Normandië. Na de invasie op de Franse stranden rukten geallieerde troepen, onder wie soldaat Moon, op richting Duitsland. Op 17 september passeerde hij de Nederlandse grens, waarna hij rond Arnhem meevocht in Operatie Market Garden.
Op het slagveld ten noorden van het Gelderse Bemmel werd Moon dodelijk getroffen bij een mortierbeschieting. Dat gebeurde op 1 oktober 1944. Zijn veldgraf werd gevonden bij werkzaamheden aan de A15. Dankzij het DNA van zijn neef David was Henry te identificeren.
Luitenant Anderson was net als soldaat Moon betrokken bij het offensief in Gelderland. Hij landde in september 1944 met een zweefvliegtuig in Wolfheze, iets ten westen van Arnhem. Bij gevechten rond het oude kerkje aan de Rijn in Oosterbeek sneuvelde hij op 25 september door een Duitse mortiergranaat.
Anderson werd destijds in zijn schuttersput begraven, waardoor hij na de oorlog vermist raakte. Zijn stoffelijke resten zijn nu aangetroffen tijdens een locatieonderzoek naar verloren veldgraven rond het oude kerkje. Anderson kon worden geïdentificeerd dankzij DNA van zijn achterneef Julian.
BIDKL bestaat sinds 1945 om slachtoffers uit de Tweede Wereldoorlog op te sporen en te bergen en identificeren. Voor zover bekend bevinden zich nog altijd zo'n zesduizend vermiste burgers en militairen op Nederlands grondgebied.
