2023 was voor Europa een jaar vol klimaatrampen. "Extreme hittestress" teisterde Europeanen, in het verdroogde Griekenland woedde de grootste bosbrand in de EU ooit en zo'n 1,6 miljoen mensen kregen te maken met overstromingen.

Het is een greep uit een overzicht van de Europese klimaatdienst Copernicus en de meteorologische koepelorganisatie WMO. "De frequentie en ernst van extreme gebeurtenissen nemen toe", schrijven ze in hun jaarlijkse rapport.

Wereldwijd was het op aarde vorig jaar warmer dan ooit in de recente geschiedenis, vermoedelijk zelfs warmer dan in de afgelopen 100.000 jaar. In Europa waren de temperaturen in 2023 goed voor een gedeelde eerste plaats: het was gemiddeld net zo warm als in 2020.

Het is er volgens Copernicus en WMO nu 2,6 graden warmer dan halverwege de negentiende eeuw. Van alle continenten is Europa het meest opgewarmd.

Zie ook |Volop extreem weer: is het tij te keren of moeten we er maar aan wennen?

Aantal sterfgevallen door extreem weer neemt toe

Stormen eisten vorig jaar 63 levens in Europa. Door overstromingen kwamen 44 mensen om en bosbranden maakten evenveel slachtoffers. Niet alle rampen en slachtoffers zijn direct toe te schrijven aan klimaatverandering, maar het veranderende klimaat speelt volgens Copernicus en WMO een steeds grotere rol.

In Slovenië, Italië, Griekenland, Noorwegen en Zweden traden rivieren ver buiten hun oevers na hevige buien. De overstromingen veroorzaakten het grootste deel van de klimaatgerelateerde schade, die in totaal ruim 13 miljard euro bedroeg.

Ook door hitte overlijden steeds meer mensen in Europa. In ongeveer twintig jaar tijd is deze sterfte met zo'n 30 procent toegenomen. De opstellers van het rapport melden dat vorig jaar een recordaantal dagen sprake was van "extreme hittestress". De gevoelstemperatuur ligt dan boven de 46 graden. In sommige delen van Spanje, Italië, Griekenland, Frankrijk en Turkije telde 2023 tien van zulke dagen.

Zie ook |Is Nederland bestand tegen extreem weer in de toekomst?

Gletsjers in de Alpen blijven krimpen door hoge temperaturen

Door de hoge temperaturen en relatief weinig sneeuwval smelten de gletsjers in de Alpen verder weg. In twee jaar tijd hebben ze zo'n 10 procent van hun volume verloren. Aan de andere kant heeft Europa minder last van extreme kou.

De onderzoekers zien verder één ander positief punt: de hoeveelheid duurzaam opgewekte energie stijgt sterk. Zo kwam 43 procent van de elektriciteit in Europa vorig jaar uit hernieuwbare bronnen. Dat is 7 procentpunt meer dan een jaar eerder. Zo vermindert Europa de uitstoot van broeikasgassen die de opwarming veroorzaakt.