Tot 2,5 jaar cel geëist tegen groep die mogelijk hielp bij zelfdoding
Het Openbaar Ministerie (OM) heeft maandag celstraffen tot 2,5 jaar geëist tegen zes mensen die worden verdacht van hulp bij zelfdoding in georganiseerd verband. Voor de zevende verdachte, een oud-bestuurslid van Coöperatie Laatste Wil (CLW), werd vrijspraak gevraagd.
Volgens het OM leverden Loek de L. (80) en Tineke B. (74) het zogenoemde Middel X. Met dat middel kan iemand zichzelf doden. Middel X is an sich niet verboden, omdat de stof ook voor andere doeleinden wordt gebruikt.
Maar het verhandelen aan mensen die het willen gebruiken om een eind aan diens leven te maken, wordt gezien als hulp bij zelfdoding. Dat dat hier gebeurde, blijkt volgens het OM uit het feit dat Middel X in veel gevallen werd geleverd met een antibraakmiddel en een gebruiksaanwijzing.
Het OM eist daarom een straf van dertig maanden, waarvan twaalf voorwaardelijk, tegen B. Zij wordt in verband gebracht met twee zelfdodingen. De L. moet als het aan het OM ligt ook een straf krijgen van dertig maanden, waarvan twaalf voorwaardelijk. Het OM brengt hem in verband met drie zelfdodingen.
Marja K. (76), Erik van V. (75) en Jos S. (75) worden door het OM gezien als bemiddelaars. Zij gaven geïnteresseerden de gegevens van mensen bij wie ze Middel X konden halen, onder wie De L. Het OM vindt daarom dat zij straffen moeten krijgen van respectievelijk zes, negen en zes maanden.
'Alles moest heimelijk gebeuren'
Het samenwerkingsverband zou tussen 2018 en 2021 honderden doses Middel X hebben verstrekt in en rondom de zogenoemde huiskamergesprekken van CLW.
Daar was oud-voorzitter Jos van Wijk (76) van op de hoogte, zegt het OM. Van Wijk onderhield daarover ook contact met in ieder geval B. Als bestuurslid had hij de huiskamergesprekken kunnen stoppen, maar dat deed hij niet. Ook zou hij mensen hebben geadviseerd het bewijs van hun handelen te verwijderen. Daarom eiste de officier van justitie achttien maanden cel, waarvan acht voorwaardelijk.
Oud-bestuurslid Petra de Jong (70) zou hier op enig moment wel van hebben geweten, maar heeft er volgens het OM niet aan bijgedragen. De officier van justitie vroeg daarom om vrijspraak.
CLW wordt zelf niet vervolgd. De handel in Middel X vond dan wel plaats in en rondom de huiskamerbijeenkomsten, maar de organisatie benadrukte steeds dat dit absoluut niet de bedoeling was. En dus ging een aantal leden "ondergronds", zoals het ook wel werd genoemd tijdens de rechtszaak. Toen CLW daarachter kwam, werden de huiskamerbijeenkomsten stopgezet.
"Alles moest heimelijk gebeuren", concludeerde de officier van justitie. "Niet alleen omdat het tegen het officiële beleid van CLW in ging, maar ook omdat het tot strafbare feiten leidde."
Voor het eerst groep vervolgd voor hulp bij zelfdoding
Het is voor het eerst dat het OM in Nederland mensen vervolgd voor hulp bij zelfdoding in een samenwerkingsverband. Het is dan ook geen gebruikelijke criminele organisatie zoals een criminele motorclub, zei de officier van justitie. Maar de zeventigplussers hebben volgens hem wel "een systeem in stand gehouden waarbij doelbewust de wet werd overtreden".
De strafeis moet ook een preventieve werking hebben voor andere mensen die, net als deze verdachten, van plan zijn om vanuit hun idealen soortgelijke dingen te doen. "Degenen die vinden dat wetgeving veranderd moeten worden, hebben de mogelijkheid dit via de democratische weg na te streven", aldus de officier.
De zaak gaat donderdag verder. Dan zullen de advocaten van de verdachten reageren op de verdenkingen van het OM. De rechtbank verwacht begin juli uitspraak te doen.
