Vorig jaar hebben in Nederland meer mensen euthanasie gekregen dan een jaar eerder. Het aantal gemelde gevallen steeg met 4 procent naar 9.068. Mensen die psychisch leden, kregen in 2023 zelfs 20 procent vaker euthanasie. Het ging om 138 gevallen.

Dat blijkt uit jaarcijfers van de Regionale Toetsingscommissies Euthanasie (RTE). "Het blijft treurig dat voor sommige mensen met ernstig psychisch lijden euthanasie de enige uitweg blijkt", reageert voorzitter Niels Mulder van de Nederlandse Vereniging voor Psychiatrie (NVvP).

Mensen met suïcidale gevoelens helpen weer perspectief te zien, is "een belangrijk deel van ons werk", benadrukt hij. Psychiaters zijn daarom nog altijd terughoudend met euthanasie. Ze vinden het "ingewikkeld te beoordelen of er echt geen behandeling meer mogelijk is en het lijden dus uitzichtloos is".

Toch is het volgens de NVvP ook belangrijk dat patiënten "zich gehoord voelen als zij een aanhoudende doodswens hebben, ook als die leidt tot een euthanasieverzoek". In ongeveer de helft van de gevallen wordt de euthanasie uiteindelijk verleend door een gespecialiseerde arts van het Expertisecentrum Euthanasie.

De laatste jaren wordt euthanasie vaker uitgevoerd buiten dit centrum. Volgens de psychiaters is het voor de patiënt ook beter als die de euthanasiewens met de eigen behandelaar kan bespreken. Standaard is ook advies van een andere arts vereist.

Hulpvraag van jongvolwassenen neemt toe

Het Expertisecentrum Euthanasie zag afgelopen jaar een "opvallende toename" in het aantal hulpvragen van jongvolwassenen met psychisch lijden. Het centrum kreeg afgelopen jaar 322 aanvragen van mensen in de leeftijdscategorie van 18 tot 30 jaar, ruim de helft meer dan een jaar eerder.

Het overgrote deel van deze verzoeken werd ingetrokken of afgewezen. Dat gebeurde bijvoorbeeld omdat betrokkenen toch nog in behandeling gingen of geen toestemming gaven voor het opvragen van hun medische gegevens. De RTE-cijfers maken duidelijk dat veertig euthanasieverzoeken van mensen tot dertig jaar werden ingewilligd.

Een belangrijk criterium voor euthanasie is dat iemand uitzichtloos en ondraaglijk lijdt. Vaak gaat het om een stapeling van ouderdomsaandoeningen of uitbehandelde kanker. Euthanasie om psychische redenen vormt 1,5 procent van het totale aantal gevallen.