Er komt ondanks een uitspraak van de hoogste bestuursrechter een einde aan de gemeentelijke opvang van zogenoemde derdelanders uit Oekraïne. Demissionair staatssecretaris Eric van der Burg (Asiel) heeft gemeenten hier woensdagavond laat over ingelicht.

Gemeenten die vanaf 2 april zijn gestopt met het opvangen van derdelanders uit Oekraïne "hebben dit rechtmatig en juist gedaan", schrijft Van der Burg in een brief aan de gemeenten. Zij mogen hier van hem mee doorgaan. Een uitspraak van de Raad van State van dinsdag doet daar volgens hem niets aan af.

Dat is opvallend, aangezien de Raad van State dinsdag heeft gezegd dat alle derdelanders die in hoger beroep gaan van de hoogste rechter te horen krijgen dat ze mogen blijven tot de hoogste rechter van Europa zich over de zaak heeft gebogen.

Die moet zich over de kwestie buigen, omdat er al lange tijd onduidelijkheid is over het lot van derdelanders. Dat komt doordat rechters verschillend hebben geoordeeld over de vraag of de opvang voor deze groep mag worden beëindigd.

Derdelanders woonden in Oekraïne voor bijvoorbeeld hun studie of werk. Zij hadden slechts een tijdelijke verblijfsvergunning toen ze moesten vluchten voor de oorlog.

Derdelanders die naar rechter zijn gestapt mogen wel blijven

Van der Burg is dus niet van plan om, in afwachting van de antwoorden van de hoogste Europese rechter, het beleid op pauze te zetten.

Het besluit dat gemeenten derdelanders mogen blijven uitzetten, geldt alleen niet op het moment dat een rechtbank anders heeft geoordeeld over de situatie van een "individuele derdelander" of wanneer een derdelander in afwachting is van een (hoger)beroepszaak, laat de staatssecretaris weten.

De Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND) houdt bij welke zaken er lopen. De dienst "werkt er hard aan om alles juist in de systemen te krijgen", schrijft Van der Burg aan de gemeenten. Dat kan nog wel een paar dagen duren.

Onduidelijk hoeveel derdelanders dinsdag al zijn vertrokken

Gemeenten hebben woensdagavond laat dus eindelijk duidelijkheid gekregen van Van der Burg. Terwijl de uitspraak van de Raad van State eerder deze week eigenlijk al te laat kwam. Dinsdag verliep namelijk de deadline waarvoor derdelanders moesten zijn vertrokken of asiel moesten hebben aangevraagd.

De eerste gemeenten zijn daarom die dag begonnen met het wegsturen van de mensen. Het is niet bekend hoeveel derdelanders uit Oekraïne dinsdag daadwerkelijk zijn vertrokken en waar ze nu zijn. Het veroorzaakte ook een chaotische situatie, doordat de ene gemeente anders handelde dan de andere.

De afgelopen periode verliep sowieso rommelig voor de derdelanders. Zij vielen eerst onder hetzelfde beleid als andere vluchtelingen uit Oekraïne, maar het demissionaire kabinet besloot dat vorig jaar zomer terug te draaien. Maar driekwart jaar later is het dus nog altijd de vraag of dat überhaupt mag.