Het is onrechtmatig om huishoudens met kinderen af te sluiten van water, oordeelt het gerechtshof Den Haag. Drinkwaterbedrijven hebben nu nog de mogelijkheid om de toegang tot drinkwater te ontzeggen als ouders of verzorgers hun rekeningen niet betalen.

Dat gebeurt pas na een aantal aanmaningen en meldingen bij instanties die schuldhulp verlenen. Daarbij wordt ook een noodvoorziening voor een paar dagen gegeven.

De Staat en drinkwaterbedrijven mogen volgens het gerechtshof niet "bewust de mogelijkheid openlaten dat kinderen te weinig toegang tot water krijgen". Dat doen ze met het huidige afsluitingsbeleid wel, vindt het hof. Volgens de uitspraak moeten de bedrijven "al het redelijkerwijs mogelijke" doen om te voorkomen dat kinderen niet genoeg water hebben. Het hof licht dat niet verder toe.

De zaak was aangespannen door Defence for Children en het Nederlands Juristen Comité voor de Mensenrechten (NJCM). De organisaties eisen dat ook kinderen van mensen die de rekeningen niet (kunnen) betalen altijd water uit de eigen kraan moeten kunnen krijgen. Dat zou namelijk een fundamenteel recht zijn.

De rechtbank oordeelde eerder dat ouders of verzorgers van een kind geen onvoorwaardelijk recht op drinkwater hebben. Volgens de rechter is het de verantwoordelijkheid van ouders en verzorgers om een regeling te treffen als ze de rekeningen niet kunnen betalen.

Kind heeft fundamenteel recht op toegang tot water

Het gerechtshof ziet dat genuanceerder. Het recht op toegang tot water is een fundamenteel recht, zo luidt de conclusie. Beperkingen zijn toegestaan, maar het belang van het kind moet vooropstaan. Drinkwaterbedrijven doen nu niet voldoende navraag naar de aanwezigheid van minderjarige kinderen.

Bovendien is de noodvoorraad die in zulke gevallen wordt meegegeven niet voldoende. De hoeveelheid ligt namelijk ver onder de grens die volgens gezondheidsorganisatie WHO nodig is om ernstige gezondheidsproblemen te voorkomen.

'Er zijn andere, minder ingrijpende systemen te bedenken'

Volgens het hof handelen drinkwaterbedrijven en de Staat nu in strijd met het Internationale Verdrag voor de Rechten van het Kind. "Er zijn andere, voor kinderen minder ingrijpende systemen te bedenken." Maar het is "niet aan het hof om voor te schrijven voor welk systeem moet worden gekozen".

De zaak is door Defence for Children aangespannen vanwege de situatie van een negen maanden oude baby. Het gezin klopte bij de organisatie aan toen het water was afgesloten. "De schadelijke gevolgen van armoede blijven vaak onzichtbaar, maar door de aandacht voor deze zaak is er zowel maatschappelijk als politiek een beweging in gang gezet", zegt de directeur van Defence for Children.