Een derde van de Nederlandse natuurgebieden heeft last van te veel recreatie. Vooral tijdens het broedseizoen lijden vogels en andere dieren eronder. Daarom roepen natuurorganisaties bezoekers op zich nog meer dan anders aan de regels te houden.

"Dames, dames! Zou u alstublieft uw hond willen aanlijnen als u buiten het losloopgebied komt?", vraagt Natuurmonumenten-boswachter Irma de Potter aan twee vrouwen.

Een van hun honden rent als een dolle dwars door de heide van de Loonse en Drunense Duinen. Het dier is soms wel tientallen meters van zijn baasje. Met paaltjes en bordjes om de 10 meter is het hondenlosloopgebied duidelijk gemarkeerd.

"Het broedseizoen is begonnen en de vogeltjes hier zijn nu hun nesten aan het maken op de grond", gaat de boswachter verder. "Die zitten niet te wachten op zo'n hond."

De twee vrouwen reageren begripvol en zeggen terug te gaan naar het gebied waar honden wel los mogen lopen. Ze fluiten de sprintende hond terug, maar veel effect heeft dat niet. "Je zou hier eigenlijk iemand moeten neerzetten die de hele dag mensen erop aanspreekt", verzucht De Potter.

Anderhalf miljoen unieke bezoekers per jaar

Het is behoorlijk druk op de Loonse en Drunense Duinen. En dat op een doordeweekse ochtend. Maar in het weekend weten mensen het gebied nog beter te vinden. Met jaarlijks anderhalf miljoen unieke bezoekers is het een van de drukst bezochte natuurgebieden van Nederland.

Dit is het leefgebied van planten en dieren. Daar ben je op bezoek.

Als bezoekers niet op de paden blijven of zich niet aan andere regels houden, dan heeft de natuur daar last van. Planten worden vertrapt en broedende vogels lijden daar ook onder.

Vanwege het broedseizoen - grofweg van half maart tot half juli - vragen natuurorganisaties de bezoekers om rekening te houden met de "kraamkamer van Moeder Natuur". Om dieren met jongen rust te gunnen, zijn sommige delen van natuurgebieden tijdelijk afgesloten.

Loslopende hond verdween in dassenburcht

Op de zandvlaktes van de Loonse en Drunense Duinen broeden bijvoorbeeld de roodborsttapuit, boomleeuwerik en nachtzwaluw. "Heel veel mensen denken dat vogels alleen maar in bomen broeden. Maar er zijn ook vogels die op de grond broeden. Dus als daar een hond doorheen banjert, verstoren ze dat broeden", legt De Potter uit.

Ook zoogdieren als reeën hebben last van loslopende honden. Elk seizoen zien boswachters wel reeën die achterna worden gezeten door honden. De boswachter vertelt een verhaal over een teckel die een gang van een dassenburcht in was gegaan en niet meer te vinden was. De eigenaren groeven daarop de dassenburcht uit, maar vonden het huisdier niet. "Hoe haal je het in je hoofd!", zegt ze verontwaardigd.

Mensen nog wel welkom in de natuur

Om de druk op de natuur wat te verlichten, trof Natuurmonumenten dit jaar maatregelen. Zo moet je nu toestemming vragen voor een fotoshoot en er in sommige gevallen voor betalen. Ook mag je in de natuurgebieden geen as verstrooien. Verder mag je niet met meer dan drie honden een gebied in.

Ook Staatsbosbeheer heeft gebieden waar je met maximaal drie honden in mag. De organisatie staat sommige activiteiten niet meer toe in de natuur, maar bekijkt dat per situatie.

"Heel veel mensen ergeren zich aan die regels, maar we moeten die natuur beschermen. En als iedereen daar ook z'n ding wil blijven doen, kan dat niet zonder regels", licht De Potter toe.

Job van der Plicht is binnenlandverslaggever

Want het is volgens haar ook niet de bedoeling dat mensen natuurgebieden helemaal niet meer bezoeken. "Als ze niet leren houden van de natuur, leren ze ook niet waarom die beschermd moet worden. We willen altijd mensen blijven ontvangen in de natuur."

Als De Potter zich omdraait, ziet ze een man en een vrouw met acht loslopende honden het losloopgebied uit wandelen, de heide op. De boswachter wil er wat van zeggen, maar beseft dat de afstand te groot is. "Ze verpesten het helemaal voor zichzelf", mompelt ze.

"De natuur is in eerste instantie niet bedoeld als recreatiegebied. Het is het leefgebied van planten en dieren. Daar ben je op bezoek."

Zie ook |Het gaat dramatisch met onze natuur en dat komt niet alleen door stikstof