In Amsterdam hebben vorig jaar bijna twee keer zoveel explosies plaatsgevonden als het jaar ervoor. In 2023 werden 197 explosies geteld, vergeleken met honderd in 2022. Een groot deel daarvan is het gevolg van conflicten in de georganiseerde drugscriminaliteit.

Dat meldt burgemeester Femke Halsema maandag mede namens de Amsterdamse hoofdofficier van justitie René de Beukelaer en politiechef Frank Paauw.

De driehoek van burgemeester, Openbaar Ministerie (OM) en politie kijkt terug op "een intensief jaar op het gebied van veiligheid en openbare orde". De meeste explosies waren in de stadsdelen Nieuw-West, Zuidoost en Oost, vooral bij woningen, maar ook bij horecazaken en bedrijfspanden.

Vooral het aantal jongeren dat bij explosies betrokken is noemt de driehoek een "zorgelijke ontwikkeling". "Vaak gaat het om beïnvloedbare jongens die voor een paar honderd euro bereid zijn om dit soort ernstige delicten te plegen."

Van de 44 mensen die het OM in 2023 en 2022 heeft vervolgd voor explosies, zijn er 31 jonger dan 23 jaar. Zeventien van hen zijn minderjarig en de jongste verdachte is twaalf jaar.

De driehoek ziet de georganiseerde drugscriminaliteit als een van de blijvende grootste problemen van de hoofdstad. Halsema noemt dit "een internationaal probleem", dat niet alleen op lokaal niveau kan worden opgelost. "Als burgemeester van Amsterdam pleit ik voor regulering van de drugsmarkt", schrijft ze daarom in een raadsbrief.

Daling in aantal schietincidenten

Het aantal schietincidenten in Amsterdam is vorig jaar gedaald. "Daarmee lijkt een verschuiving te hebben plaatsgevonden van schietincidenten naar het veroorzaken van een explosie met als doel het intimideren van het doelwit."

Het aantal steekincidenten nam wel toe, van 95 in 2022 naar 143 vorig jaar. In totaal kwamen in 2023 elf mensen om het leven door geweld, hetzelfde aantal als het jaar ervoor.

Verder noteerde de hoofdstad vorig jaar een recordaantal van ruim zestienhonderd demonstraties. Die legden, net als evenementen en voetbalwedstrijden, een druk op de handhavingscapaciteit en delen van de openbare ruimte. Amsterdam verwacht dat demonstraties en evenementen in 2024 niet zullen afnemen.

De driehoek meldt maandag dat de Amsterdamse politie er 70,5 fte aan agenten bij krijgt, waarvan de helft in 2024 en de andere helft in 2025.