Niet altijd de juiste hulp: inspectie bezorgd over afbouw gesloten jeugdzorg
De gesloten jeugdzorg gaat veranderen, maar dat levert nu problemen op voor de jongeren. Volgens de inspectie is de juiste zorg niet altijd beschikbaar. Daarbij speelt onzekerheid over de toekomst ook een rol.
In de gesloten jeugdzorg, ook wel JeugdzorgPlus genoemd, worden jongeren geplaatst die grote problemen hebben en veel hulp moeten krijgen. Soms is die hulp gedwongen opgelegd. In deze jeugdinstellingen mogen jongeren niet zomaar naar buiten en kan ze op andere manieren hun vrijheid worden ontnomen, bijvoorbeeld door ze in een afzonderingsruimte op te sluiten of in hun kamer.
Maar die gesloten jeugdzorg moest anders worden ingericht: kleinschaliger en zo open mogelijk. In 2025 moeten alle locaties kleinschalig zijn en in 2030 mogen er geen nieuwe jongeren in de gesloten jeugdzorg worden geplaatst. Daarom is het om- en afbouwen van de vijftien jeugdzorginstellingen die er nu zijn de afgelopen jaren al begonnen.
Zo lukt het medewerkers beter een situatie niet zodanig te laten escaleren dat een jongere moet worden opgesloten. De inspectie ziet dat er in het algemeen minder van dit soort vrijheidsbeperkende maatregelen worden opgelegd.
Maar dat lukt niet in alle instellingen. Daar ontbreken de mogelijkheden om even met een jongere in een aparte ruimte te zitten of samen een rondje te gaan wandelen. Daardoor escaleert de situatie toch en moeten jongeren alsnog worden opgesloten. Niet acceptabel, vindt de inspectie.
Heb jij een vraag over dit nieuws?
Jongeren moeten soms lang wachten op therapie
De inspectie bezocht dit najaar alle vijftien locaties voor gesloten jeugdzorg en zag dat jongeren niet altijd de juiste hulp kregen. Zo hebben zeven instellingen een wachtlijst voor een behandeling. Voor jongeren met een verslaving ontbreekt soms überhaupt een goede behandeling. Ook is er niet altijd goed onderwijs of een passende dagbesteding voor jongeren.
Daarnaast zijn de medewerkers niet altijd goed geschoold. De jeugdzorg kampt met flinke tekorten en moet daarom soms zzp'ers inzetten om personele problemen op te lossen. Maar die zijn niet altijd hetzelfde opgeleid als vaste medewerkers.
Ten slotte hebben de instellingen het financieel ook zwaar. Daarbij komt ook dat er onzekerheid is over de toekomst. Nog niet alle instellingen weten of ze straks nog open mogen blijven. Dat maakt het lastig om te investeren in nieuw personeel of verbetering van de zorg.
Dat heeft ook effect op de jongeren, zegt Stichting Het Vergeten Kind, dat zich inzet voor jongeren in de jeugdzorg. "Groepen zijn te groot, er zijn te weinig medewerkers op te veel kinderen en er zijn te weinig vaste, vertrouwde gezichten. Kinderen krijgen hierdoor niet de aandacht en veiligheid die ze nodig hebben, met alle gevolgen van dien."
De inspectie heeft alle locaties gevraagd met een verbeterplan te komen. Volgens brancheorganisatie Jeugdzorg Nederland moeten ook het Rijk en de gemeenten helpen. "Zij bepalen tenslotte de spelregels en gaan over het geld."
