Het gaat dramatisch met onze natuur en dat komt niet alleen door stikstof
Het is dramatisch gesteld met veel Nederlandse natuurgebieden. Om aan vooraf afgesproken doelen te voldoen moeten provincies hard ingrijpen, blijkt uit adviezen die NU.nl analyseerde. Niet alleen stikstof is de boosdoener, maar ook verdroging, slechte waterkwaliteit en te veel recreatie.
NU.nl keek naar ruim zeventig adviezen die de Ecologische Autoriteit (EA) aan de provincies heeft gegeven. Vandaag biedt de EA een overzicht van die adviezen aan demissionair minister Christianne van der Wal (Natuur en Stikstof) aan.
Van de natuurgebieden waarover de EA een advies gaf, zijn er maar drie waar het redelijk goed mee gaat. Dat zijn de Zouweboezem (Utrecht), Yerseke en Kapelse Moer (Zeeland) en Bruuk (Gelderland). Al zijn in die gebieden ook verbeteringen mogelijk.
Ook met De Biesbosch en het Zwin en Kievittepolder (Zeeland) gaat het aardig. Uiteraard is ook hier ruimte voor verbetering, maar voor een deel worden de natuurdoelen behaald.
Slechte staat natuur komt niet alleen door stikstof
Vrijwel elk gebied dat is onderzocht zucht onder de grote hoeveelheid stikstof. Bekende voorbeelden zijn de Limburgse Brunssummerheide, de Sallandse Heuvelrug (Overijssel) en de Alde Feanen in Friesland.
Stikstof zorgt voor extra voedingsstoffen in de bodem, waardoor (zeldzame) planten die weinig voeding nodig hebben worden overwoekerd. Dat heeft weer negatieve gevolgen voor vogels, vlinders en andere dieren.
Veel verschillende soorten planten en dieren (biodiversiteit) zorgen voor onder meer schone lucht, bestuiving van planten en een goede bodemkwaliteit. Als bepaalde soorten sterk afnemen of zelfs verdwijnen heeft dat dus ook gevolgen voor onze leefwereld.
Verdroging en slechte waterkwaliteit zijn ook termen die veel terugkomen in de adviezen. Dat heeft verschillende oorzaken. Soms komt het door te lage grondwaterstanden, soms door te veel meststoffen of bestrijdingsmiddelen in het water. En soms ook door een combinatie van die factoren.
Daarnaast ziet de EA ook dat er te veel mensen in bepaalde natuurgebieden recreëren, wat de natuur beschadigt. Dat gebeurt bijvoorbeeld in De Biesbosch, de Loonse en Drunense Duinen (Noord-Brabant) en de Sallandse Heuvelrug. Natuurgebieden zijn ook in veel gevallen te klein of versnipperd.
In de Friese Alde Feanen staat de natuur er niet goed voor. Dat komt onder meer door te veel stikstof. | Beeld: Getty ImagesEcologische Autoriteit adviseert provincies over maatregelen
Provincies moeten snel maatregelen nemen
In de natuurdoelanalyses die de provincies hebben gemaakt ontbreekt nog vaak informatie. Daardoor is het nemen van maatregelen lastig. Daarom adviseert de EA veel provincies om extra informatie te verzamelen. Dan kan in kaart worden gebracht waar bijvoorbeeld de grote hoeveelheid stikstof of slechte waterkwaliteit vandaan komt.
Toch adviseert de EA ook om niet te wachten met het nemen van maatregelen die al genomen kunnen worden. Sommige gebieden zijn er zo slecht aan toe dat er snel moet worden ingegrepen. Dat geldt voor bijvoorbeeld het Dinkelland (Overijssel) en de Schoorlse Duinen (Noord-Holland).
Over grote natuurgebieden als de Veluwe, de Oostvaardersplassen en de Utrechtse Heuvelrug heeft de EA nog geen advies gegeven. Maar de ruim zeventig adviezen die er nu al liggen bevestigen nog maar eens de slechte staat van de Nederlandse natuur.