Een Joods weekblad dat onherkenbaar wordt verstuurd, moskeebesturen die extra brandblussers installeren en extra lesmateriaal voor scholen: de oorlog tussen Israël en Hamas houdt de gemoederen bezig. Een overzicht van enkele maatregelen die in Nederland zijn genomen.

Vanwege de aanval van Hamas en het Gazaconflict zijn drie in Amsterdam gevestigde joodse scholen tijdelijk dicht gebleven. De situatie heeft er ook voor gezorgd dat er voor docenten tips, lesmateriaal en adviezen beschikbaar zijn.

Verder moeten schoolleiders extra alert zijn op antisemitische uitingen en uitingen van moslimhaat. Bij moskeeën houden vrijwilligers ondertussen een oogje in het zeil.

De Joodse belangenorganisatie CIDI ziet sinds de start van de oorlog tussen Israël en Hamas een enorme piek in het aantal antisemitische incidenten. Zeker elf incidenten waren zo ernstig, dat het CIDI aangifte heeft gedaan bij de politie.

Sociale media moeten online haat sneller aanpakken om verdeeldheid in de samenleving tegen te gaan, stelt Eddo Verdoner, de Nationaal Coördinator Antisemitismebestrijding (NACB). "De Autoriteit Persoonsgegevens en de Autoriteit Consument & Markt moeten er per direct streng op toezien dat platforms als Instagram en X zich aan de wet houden."

'Antisemitische uitingen komen sneller op scholen terecht'

"We zien heel veel antisemitische uitingen die online de samenleving inkomen. Nu nog sneller dan bij eerdere uitbarstingen van het Israëlisch-Palestijnse conflict", zegt Verdoner. Hij houdt de discriminatie, bedreiging en intimidatie van de Joodse gemeenschap in de gaten.

"Die uitingen komen sneller op scholen terecht, ook doordat er op school veel meer telefoons gebruikt worden. Dat leidt weer tot directe actie op schoolpleinen of in appgroepen", zegt Verdoner.

Zie ook |Toename van antisemitisme én incidenten rond moskeeën sinds oorlog in Gaza

'Het conflict kan heftige reacties oproepen, in de klas en online'

De VO-raad en PO-Raad hebben onlangs een brief naar aangesloten schoolleiders en schoolbesturen gestuurd. Daarin staat hoe docenten kunnen omgaan met de spanning vanwege de oorlog tussen Israël en Hamas. "Het conflict kan heel verschillende, soms heftige reacties oproepen bij leerlingen, in de school, in de klas en online", schrijft het bestuur van de VO-raad.

"Het leek ons goed om te zeggen dat er allerlei materiaal is waar je als docent gebruik van kunt maken. Bijvoorbeeld over hoe je een discussie die dreigt te polariseren kan aanpakken", zegt een woordvoerder.

In samenspraak met het ministerie van Onderwijs en andere betrokken partijen verwijzen de raden naar twee informatiepunten: de Stichting School & Veiligheid en het Expertisepunt Burgerschap.

'Informeer ouders over het schoolbeleid'

Leraren moeten volgens Diversion, een organisatie die helpt bij complexe maatschappelijke vraagstukken, en het netwerk voor joden en moslims Yalla! niet vergeten ouders mee te nemen in het schoolbeleid rond lastige kwesties, zoals deze oorlog. Daarom hebben ze vrijdag een advies aan schooldirecties gepubliceerd.

"Leraren maken zich zorgen over mogelijke onrust vanwege het grondoffensief van Israël richting Hamas", zegt Diversion-directeur Kai Pattipilohy. "Als ouders niet op de hoogte zijn van schoolbeleid, kunnen ze ook geen opvolging geven aan wat gebeurt."

'Tientallen meldingen' van bezorgde abonnees Joods weekblad

"Wij hebben signalen ontvangen dat de weekbladen werden vernield, achter de bosjes eindigden, dat er 'kutjood' op geschreven werd. PostNL kent de gevoeligheden. Daar is ook intensief contact over", laat hoofdredacteur Esther Voet weten.

Het leidde tot "tientallen meldingen" van abonnees die zich zorgen maken over de bezorging. "Sommigen zeiden hun abonnement op te willen zeggen als dit niet zou gebeuren. Dat is dieptragisch", zegt Voet. Ze voegt eraan toe de weekbladen langer onherkenbaar te versturen als dat nodig is.

'We maken budget vrij voor extra brandblussers'

Het Contactorgaan Moslims en Overheid (CMO) ziet ondertussen ook een toename van het aantal incidenten bij moskeeën, maar heeft geen harde cijfers paraat. "We merken dat mensen voor en na de gebedsdiensten tegenwoordig extra op hun hoede zijn", zei een CMO-woordvoerder vorige week tegen NU.nl.

"Wij dragen zorg voor onze eigen veiligheid. Ook omdat we merken dat we op dit punt aan ons lot worden overgelaten", zegt Kenan Aslan, hoofd externe betrekkingen van de Islamitische Gemeenschap Milli Görüs Zuid-Nederland (IGMG Zuid-Nederland).

Dat betekent volgens Aslan dat er extra vrijwilligers worden ingezet. Die houden toezicht tijdens het gebed, maar zijn ook buiten gebedstijden aanwezig. De moskeeën zijn namelijk ook ontmoetingsplekken voor sociale activiteiten.

Alle vijftig bij IGMG Zuid-Nederland aangesloten moskeeën nemen maatregelen. "We maken budget vrij voor camera's en alarmsystemen. Tevens controleren we de ramen, deuren en sloten en installeren we extra brandblussers."

"Ook hebben we onze verzekeringen nog eens tegen het licht gehouden, voor het geval dat. Ten slotte staan we in contact met de lokale autoriteiten en houden we onderling goed contact via WhatsApp."

Het conflict uitgelegd